Chính phủ ban hành Nghị định quy định về phòng, chống tin giả và tin sai sự thật

Nghị định quy định về thẩm quyền, trách nhiệm của các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND các cấp và các tổ chức, cá nhân có liên quan trong phòng, chống tin giả, tin sai sự thật. Nghị định áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam; người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch đang sinh sống tại Việt Nam; tổ chức quốc tế, tổ chức nước ngoài có hoạt động tại Việt Nam, người nước ngoài cư trú tại Việt Nam; tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, dịch vụ Internet, mạng xã hội và thông tin xuyên biên giới hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam hoặc cung cấp dịch vụ cho tổ chức, cá nhân Việt Nam.

Cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài liên quan đến vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác cũng thuộc đối tượng áp dụng.

Theo Nghị định, tin giả, tin sai sự thật được phân loại theo độ nguy hại và theo pháp luật về tiếp cận thông tin. Cụ thể, về độ nguy hại, nhóm thứ nhất là tin giả, tin sai sự thật gây hậu quả hoặc có nguy cơ gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Gồm các thông tin tác động tiêu cực trên quy mô lớn đến an ninh quốc gia, quốc phòng, đối ngoại, trật tự, an toàn xã hội; xâm hại đến uy tín của Đảng, nhà nước; uy tín, danh dự của lãnh đạo cấp cao của Đảng, nhà nước; hoặc có khả năng gây khủng hoảng truyền thông, kích động bạo loạn, gây hoang mang sâu sắc trong dư luận xã hội.

Nhóm thứ hai: Tin giả, tin sai sự thật nguy hại bao gồm thông tin tác động trong phạm vi hẹp, xâm hại trực tiếp đến uy tín, danh dự, nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân cụ thể.

Phân loại theo pháp luật về tiếp cận thông tin gồm: Tin giả, tin sai sự thật có chứa thông tin công dân không được tiếp cận; tin giả, tin sai sự thật có chứa thông tin công dân được tiếp cận có điều kiện; tin giả, tin sai sự thật có chứa thông tin công dân được tiếp cận.

Quy trình xử lý tin giả, tin sai sự thật: Nghị định 328 quy định cụ thể quy trình xử lý tin giả, tin sai sự thật. Theo đó, thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật có thể được phát hiện thông qua cá nhân, cơ quan, tổ chức phản ánh, tố giác tin giả, tin sai sự thật; phát hiện thông qua cơ quan chức năng có thẩm quyền thực hiện giám sát, rà soát, kiểm soát thông tin trong phòng, chống tin giả, tin sai sự thật.

Phát hiện thông qua rà soát, cảnh báo của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet, tổ chức, doanh nghiệp cung cấp mạng xã hội, cung cấp dịch vụ thông tin xuyên biên giới hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam.

Phát hiện thông qua việc các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân các cấp chuyển yêu cầu đến cơ quan chức năng có thẩm quyền kiểm chứng, xác minh, làm rõ tin giả, tin sai sự thật.

Phát hiện thông qua yêu cầu kiểm chứng, xác minh, làm rõ của nạn nhân, tổ chức bị ảnh hưởng do thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật.

Sau khi phát hiện, cơ quan chức năng sẽ tiến hành kiểm chứng, xác minh, làm rõ thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật.

Sau khi kết luận thông tin là tin giả, tin sai sự thật, đơn vị trực tiếp kiểm chứng gắn nhãn tin giả, tin sai sự thật.

Cơ quan, đơn vị trực tiếp kiểm chứng, xác minh, làm rõ tin giả, tin sai sự thật công bố, cảnh báo thông tin phải tuân thủ pháp luật về tiếp cận thông tin.

Sau đó là biện pháp ngăn chặn, gỡ bỏ tin giả, tin sai sự thật và áp dụng các hình thức xử lý.

Đáng chú ý, người dân khi phát hiện thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật có thể báo tin, tố giác hoặc phản ánh bằng nhiều hình thức như:

Liên hệ trực tiếp với cơ quan có thẩm quyền;

Phản ánh qua đường dây nóng;

Gửi thông tin qua cổng thông tin điện tử của cơ quan, bộ, ban, ngành;

Phản ánh qua ứng dụng VNeID;

Gửi văn bản đến cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.

Gắn nhãn tin giả, tin sai sự thật

Đối với những thông tin thuộc trường hợp phải gắn nhãn, trong thời hạn 24 giờ kể từ khi cơ quan có thẩm quyền kết luận đó là tin giả, tin sai sự thật, cơ quan trực tiếp kiểm chứng phải thực hiện việc gắn nhãn theo quy định. Hình thức gắn nhãn có thể bằng ký hiệu, biểu tượng cảnh báo hoặc dòng chữ “TIN GIẢ, TIN SAI SỰ THẬT”.

Sau khi được xác thực, tùy tính chất, mức độ và loại thông tin, cơ quan chức năng có thể công bố, cảnh báo trên cổng thông tin điện tử, phương tiện truyền thông đại chúng hoặc thông qua các hình thức khác theo quy định.

Các cơ quan báo chí, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet, viễn thông, mạng xã hội và dịch vụ thông tin xuyên biên giới có trách nhiệm ngăn chặn, không cho phép đăng tải hoặc gỡ bỏ tin giả, tin sai sự thật sau khi có yêu cầu hoặc thông báo của cơ quan chức năng có thẩm quyền.

Trách nhiệm của cá nhân, tổ chức

Nghị định quy định cá nhân, tổ chức phải tuân thủ pháp luật về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật và các quy định liên quan; phối hợp, trao đổi, cung cấp thông tin với cơ quan có thẩm quyền tổ chức các mặt công tác phòng, chống tin giả, tin sai sự thật và tố giác tin giả, tin sai sự thật khi phát hiện. Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 05/10/2026. 

Công an tỉnh Lai Châu lưu ý nguyên tắc đơn giản nhưng cần thiết mà mỗi người dân cần quan tâm là “chưa rõ nguồn thì chưa vội tin”; “chưa được kiểm chứng thì chưa vội chia sẻ”; “phát hiện thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật thì phản ánh đến cơ quan có thẩm quyền”. Mỗi người sử dụng Internet có trách nhiệm với nội dung mình đăng tải, bình luận và chia sẻ, qua đó góp phần xây dựng môi trường thông tin an toàn, lành mạnh và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của chính mình cũng như của cộng đồng.

Khi phát hiện tin giả, tin sai sự thật người dân có thể tố giác về Công an tỉnh qua các hình thức như: Liên hệ số điện thoại trực ban Công an tỉnh: 02133.876.527, gửi thông tin về trực tiếp Fanpage của Công an tỉnh Lai Châu trên Facebook (có tích xanh) hoặc liên hệ trực tiếp trụ sở Công an nơi gần nhất để tố giác./.