Công an tỉnh Lai Châu
Công an tỉnh Lai Châu
Không gian mạng là môi trường mở nhưng không phải là “vùng ngoài pháp luật”. Trước thực trạng tin giả, thông tin sai sự thật, hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm cá nhân và nhiều vi phạm khác trên mạng xã hội diễn biến phức tạp, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 174/2026/NĐ-CP với nhiều chế tài nghiêm khắc hơn. Nghị định có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để phòng ngừa, đấu tranh, xử lý vi phạm, góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh và văn minh
Trong thời đại số, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hằng ngày. Chỉ với một thiết bị kết nối Internet, mỗi người có thể cập nhật thông tin, chia sẻ quan điểm, giao lưu, học tập và thực hiện nhiều hoạt động phục vụ công việc, cuộc sống. Không gian mạng vì thế đang trở thành một “xã hội thu nhỏ”, nơi mọi thông tin có thể lan truyền với tốc độ rất nhanh và tác động mạnh mẽ đến cộng đồng.
Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, thời gian qua tình trạng phát tán tin giả, thông tin sai sự thật, thông tin xuyên tạc, xúc phạm danh dự, nhân phẩm cá nhân; lợi dụng mạng xã hội để câu tương tác, kích động dư luận, quảng bá nội dung độc hại hoặc thực hiện hành vi vi phạm pháp luật vẫn diễn biến phức tạp. Nhiều vụ việc chỉ bắt nguồn từ một bài đăng, một bình luận hoặc một lượt chia sẻ thiếu kiểm chứng nhưng đã gây hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức, cá nhân, gây hoang mang dư luận và tác động tiêu cực đến an ninh, trật tự.
Nhằm tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước trên môi trường số, ngày 15/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 174/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, thay thế nhiều quy định trước đây và bổ sung nhiều chế tài mới nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong giai đoạn chuyển đổi số hiện nay.
Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định số 174/2026/NĐ-CP là tăng cường xử lý đối với các hành vi vi phạm trên không gian mạng, nhất là hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật.
Theo quy định, hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức; danh dự, nhân phẩm của cá nhân trên mạng xã hội có thể bị xử phạt từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng.
Đối với hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin bịa đặt, sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân; ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế - xã hội; gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc người thi hành công vụ, mức xử phạt có thể lên tới 50 triệu đồng đối với tổ chức. Theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính, mức phạt đối với cá nhân bằng một nửa mức phạt áp dụng đối với tổ chức.
Bên cạnh đó, Nghị định cũng quy định xử lý nghiêm nhiều hành vi khác như: Xuyên tạc lịch sử dân tộc, phủ nhận thành tựu cách mạng; Kích động chia rẽ dân tộc, tôn giáo, gây mất đoàn kết trong cộng đồng; Vu khống, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của cá nhân; Đăng tải, phát tán nội dung dâm ô, đồi trụy, phản cảm; Chia sẻ hình ảnh bạo lực, kinh dị, gây ảnh hưởng xấu đến đạo đức xã hội; Quảng cáo, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ bị cấm; Chia sẻ đường dẫn tới các nội dung vi phạm pháp luật; Đăng tải, sử dụng hình ảnh bản đồ Việt Nam không thể hiện hoặc thể hiện không đúng chủ quyền quốc gia.
Những hành vi người dân dễ mắc phải nhất
Trong thực tế, nhiều trường hợp bị xử lý không phải do cố ý vi phạm mà xuất phát từ tâm lý chủ quan hoặc thiếu hiểu biết pháp luật.
Một trong những hành vi phổ biến nhất là chia sẻ lại thông tin chưa được kiểm chứng. Nhiều người có thói quen đọc được thông tin trên mạng liền đăng lại hoặc gửi cho người khác mà không xác minh nguồn tin. Khi thông tin đó là tin giả hoặc thông tin sai sự thật, người chia sẻ cũng có thể phải chịu trách nhiệm theo quy định.
Bên cạnh đó, tình trạng bình luận xúc phạm, công kích cá nhân trên mạng xã hội vẫn diễn ra khá phổ biến. Không ít người cho rằng việc sử dụng tài khoản cá nhân để bình luận là quyền tự do ngôn luận, nhưng thực tế quyền tự do ngôn luận phải được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật. Những lời lẽ xúc phạm, bôi nhọ, vu khống người khác trên không gian mạng đều có thể bị xử lý.
Ngoài ra, việc đăng tải các video đánh nhau, tai nạn giao thông, hình ảnh phản cảm, nội dung bạo lực hoặc chia sẻ các đường dẫn đến trang web chứa nội dung vi phạm pháp luật cũng là những hành vi tiềm ẩn nguy cơ vi phạm mà nhiều người chưa nhận thức đầy đủ.
Chủ tài khoản, quản trị viên hội nhóm cũng phải chịu trách nhiệm
Một điểm mới đáng chú ý của Nghị định số 174/2026/NĐ-CP là quy định cụ thể trách nhiệm của chủ tài khoản mạng xã hội, quản trị viên fanpage, hội nhóm, kênh nội dung trên không gian mạng.
Theo đó, khi phát hiện hoặc nhận được yêu cầu từ cơ quan có thẩm quyền, chủ tài khoản hoặc quản trị viên phải thực hiện việc kiểm tra, ngăn chặn, gỡ bỏ các nội dung vi phạm pháp luật.
Trường hợp biết nhưng không xử lý, buông lỏng quản lý hoặc để hội nhóm, trang cộng đồng trở thành nơi phát tán thông tin sai sự thật, thông tin xấu độc thì có thể bị xem xét xử lý theo quy định.
Quy định này nhằm nâng cao trách nhiệm của người quản trị trong việc xây dựng môi trường mạng văn minh, an toàn và lành mạnh.
Chứng cứ điện tử có giá trị pháp lý trong xử lý vi phạm
Nghị định số 174/2026/NĐ-CP cũng bổ sung nhiều quy định phù hợp với xu thế chuyển đổi số hiện nay.
Theo đó, các dữ liệu điện tử như hình ảnh, video, âm thanh, bài viết, bình luận, tin nhắn hoặc tài liệu số được lưu trữ trên hệ thống điện tử đều có thể được sử dụng làm căn cứ xác minh và xử lý vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật.
Điều này đồng nghĩa với việc mọi hành vi trên không gian mạng đều có thể để lại dấu vết điện tử và trở thành căn cứ phục vụ công tác xác minh, xử lý của cơ quan chức năng.
Không gian mạng không phải là “vùng ngoài pháp luật”
Mạng xã hội mang lại quyền được kết nối, được chia sẻ và được bày tỏ quan điểm, nhưng đồng thời cũng đặt ra trách nhiệm đối với mỗi người sử dụng. Mỗi lượt đăng tải, bình luận hay chia sẻ thông tin đều phải tuân thủ các quy định của pháp luật.
Để tránh vi phạm, mỗi người dân cần chủ động trang bị kiến thức pháp luật, nâng cao kỹ năng nhận diện tin giả; kiểm chứng thông tin trước khi đăng tải hoặc chia sẻ; không phát tán thông tin chưa được xác thực; không bình luận xúc phạm, bôi nhọ người khác; không tiếp tay cho các nội dung xấu độc, vi phạm pháp luật trên không gian mạng.
Nghị định số 174/2026/NĐ-CP không chỉ là công cụ pháp lý nhằm xử lý các hành vi vi phạm mà còn là cơ sở quan trọng để xây dựng môi trường mạng an toàn, văn minh và lành mạnh. Mỗi người dân hãy trở thành một công dân số có trách nhiệm, sử dụng mạng xã hội đúng pháp luật, góp phần lan tỏa những thông tin tích cực, bảo vệ lợi ích của cộng đồng và giữ gìn an ninh, trật tự trên không gian mạng.
Tác giả: Hồng Lam
Những tin mới hơn