Ra đời từ cuối năm 1962, trải qua nhiều thời kỳ cách mạng với nhiều tên gọi khác nhau như: Phòng Bảo vệ Chính trị, Phòng Bảo vệ Chính trị IV, Phòng An ninh xã hội, Phòng Chống phản động và chống khủng bố, Phòng An ninh đối nội và đến nay là Phòng An ninh nội địa, lực lượng An ninh nội địa Công an tỉnh Lai Châu luôn giữ vững, phát huy phẩm chất cách mạng, truyền thống vẻ vang “Trung thành - Mưu trí - Dũng cảm - Đoàn kết - Vì nhân dân phục vụ”, không ngừng lớn mạnh về mọi mặt, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ của Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó.
Trong các giai đoạn lịch sử từ 1954-1986, những thế hệ cán bộ, chiến sỹ đầu tiên của lực lượng An ninh nội địa Công an tỉnh Lai Châu đã đóng góp tích cực, làm thất bại âm mưu gây phỉ, xưng vua, bạo loạn của bọn phản động địa phương, bọn đặc vụ, phản động Trung Quốc, góp phần vào thắng lợi của chiến dịch Điện Biên Phủ và cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, tạo điều kiện thuận lợi cho công cuộc xây dựng CNXH, nổi bật như: Phối hợp với các lực lượng tiến đánh các cụm phỉ, phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ, tập trung truy quét bọn phản động địa phương, bảo vệ thành quả cách mạng (1954): Đập tan hoạt động "xưng vua" do Tẩn A Lống cầm đầu (1956); Đập tan âm mưu "bạo loạn" Hồ Thầu, phối hợp đấu tranh giải quyết vụ bạo loạn ở khu vực Dào San - Phong Thổ (1959),…
Giai đoạn từ năm 1986 đến nay, quán triệt phương châm “an ninh chủ động”, lực lượng An ninh nội địa Công an tỉnh Lai Châu đã làm tốt công tác tham mưu Ban Giám đốc Công an tỉnh triển khai thực hiện có hiệu quả công tác đấu tranh chống hoạt động lợi dụng tôn giáo, dân tộc của các thế lực thù địch, đảm bảo an ninh các vấn đề xã hội khác, chống phản động và chống khủng bố, góp phần quan trọng vào việc giữ vững ANCT trên địa bàn, lập nhiều chiến công được Đảng, Nhà nước ghi nhận. CBCS Phòng An ninh nội địa đã không quản ngại khó khăn, gian khổ, ngày đêm bám trụ địa bàn, bám sát đối tượng, dũng cảm đương đầu trước những khó khăn, thử thách, qua đó phát hiện, đấu tranh có hiệu quả với các hoạt động “xưng vua”, “đón vua”, tuyên truyền lập “Nhà nước Mông, đưa nhiều đối tượng ra khởi tố, xử lý hình sự về tội “Hoạt động nhằm đổ chính quyền nhân dân”. Trong lĩnh vực tôn giáo, lực lượng an ninh nội địa đã đập tan âm mưu âm mưu "diễn biến hoà bình" lợi dụng tôn giáo để gây ảnh hưởng đến an ninh chính trị của các thế lực thù địch; chủ trì, tham mưu, phối hợp với các ban, ngành, các lực lượng tuyên truyền, vận động xóa bỏ các tà đạo, đạo lạ xâm nhập, phát triển vào địa bàn gây phức tạp đến ANTT như: “Vàng Chứ”, Giê sùa, Bà cô Dợ, Ân điển cứu rỗi, Hoàng Thiên Long, Pháp môn diệu âm,… Cùng với đó, CBCS Phòng An ninh nội địa còn làm tốt đảm bảo an ninh các vấn đề xã hội khác, kịp thời tham mưu giải quyết ổn định các vụ khiếu kiện phát sinh, vận động nhân dân ổn định cuộc sống, không di cư tự do; tham mưu thực hiện có hiệu quả công tác kiểm tra, hướng dẫn các mục tiêu tổ chức các cuộc diễn tập PCKB; chủ trì thực hiện các Kế hoạch liên quan công tác PCKB qua đó phát hiện, phối hợp bắt, khởi tố 14 đối tượng liên quan đến hành vi mua bán vũ khí, đạn chì, phòng ngừa nguy cơ xảy ra khủng bố trên địa bàn.
Trong suốt chặng đường 80 năm chiến đấu, xây dựng và trưởng thành, lực lượng An ninh nội địa Công an tỉnh Lai Châu luôn phát huy truyền thống anh hùng, trung thành tuyệt đối với Đảng, vững vàng, bản lĩnh, mưu trí, chủ động, sáng tạo, góp phần làm nên những chiến công chói lọi, những phần thưởng cao quý, được Đảng, Nhà nước và Ngành Công an vinh danh, ghi nhận. Với những chiến công đặc biệt xuất sắc đạt được, Phòng An ninh nội địa Công an tỉnh Lai Châu đã được Đảng, Nhà nước tặng nhiều danh hiệu cao quý: 02 lần được phong tặng Danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân (1980, 2015); 01 Huân chương Quân công hạng Nhất (1996), 01 Huân chương Quân công hạng Ba (1985); 02 Huân chương chiến công hạng Nhất (2007, 2021); 01 Huân chương chiến công Hạng Nhì (2017); 02 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất (2007, 2012), 04 Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và nhiều Bằng khen, Giấy khen của các cấp, ngành. Về cá nhân, từ năm 2004 đến nay, đơn vị có 03 đ/c được tặng Huân chương chiến công hạng Ba; 06 Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ; 48 Bằng khen của Bộ Công an và hơn 200 lượt bằng khen, giấy khen các cấp khác.
Với truyền thống 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, cán bộ chiến sỹ lực lượng An ninh nội địa nói chung, lực lượng An ninh nội địa Công an tỉnh Lai Châu nói riêng luôn tự hào với những chiến công thầm lặng, luôn nêu cao quyết tâm, bản lĩnh, trách nhiệm, tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc, hết lòng, hết sức phục vụ Nhân dân, sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ an ninh Quốc gia, bảo vệ Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa và cuộc sống bình yên, hạnh phúc của Nhân dân; quyết tâm phấn đấu hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, đồng lòng cùng đất nước tiến bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên phát triển hùng cường giàu mạnh của dân tộc.
