Cảnh báo pháp lý về tình trạng mua bán và sử dụng trái phép hóa đơn giá trị gia tăng

Thời gian qua, công tác quản lý thuế và hóa đơn điện tử trong hoạt động thương mại, kinh doanh ngày càng được siết chặt nhằm đảm bảo tính minh bạch của thị trường. Tuy nhiên, nhiều cá nhân, tổ chức do thiếu hiểu biết pháp luật hoặc có nhu cầu hợp thức hóa chi phí đã tìm cách mua hóa đơn trôi nổi trên thị trường, tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất lớn.

1. Hóa đơn giá trị gia tăng là gì và bản chất pháp lý

Hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT), thường được gọi là hóa đơn đỏ, là chứng từ kế toán do người bán lập, ghi nhận thông tin bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo quy định của pháp luật. Đây là căn cứ quan trọng để cơ quan chức năng quản lý doanh thu, chi phí và để các bên kê khai, nộp thuế.

Cần khẳng định rằng, hóa đơn đỏ không phải là một loại hàng hóa có thể tự do mua bán trôi nổi trên thị trường, mà là chứng từ pháp lý do cơ quan nhà nước hoặc tổ chức có tư cách pháp nhân phát hành theo đúng quy định.

Theo quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật về hóa đơn, chứng từ (như Nghị định số 123/2020/NĐ-CP), không phải cá nhân hay đơn vị nào cũng được tự ý mua hoặc cấp phát hóa đơn. Chỉ những trường hợp đủ điều kiện sau mới được cơ quan thuế giải quyết:

• Hộ kinh doanh: Đã có mã số thuế nhưng chưa đủ điều kiện sử dụng hóa đơn điện tử, có thể liên hệ trực tiếp cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được hướng dẫn mua hóa đơn.
• Doanh nghiệp mới thành lập: Trong giai đoạn đầu chưa kịp triển khai hệ thống hóa đơn điện tử, có văn bản đề nghị và được sự chấp thuận của cơ quan thuế.
• Trường hợp phát sinh giao dịch lẻ: Cá nhân bán tài sản có giá trị lớn cần xuất hóa đơn cho người mua có thể đến cơ quan thuế để xin cấp hóa đơn lẻ và hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế theo quy định.

Cơ quan chức năng khuyến cáo, người dân và doanh nghiệp tuyệt đối không mua bán hóa đơn đỏ từ các nguồn trôi nổi, không rõ nguồn gốc trên không gian mạng.

Để đảm bảo tuân thủ pháp luật, các tổ chức, cá nhân thuộc diện được phép mua hóa đơn cần thực hiện đúng các thủ tục hành chính tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp:

• Chuẩn bị hồ sơ gồm: Đơn đề nghị mua hóa đơn, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy tờ tùy thân của người đại diện và các tài liệu liên quan theo hướng dẫn của cơ quan thuế.
• Nộp hồ sơ trực tiếp tại Bộ phận Một cửa của cơ quan thuế để được giải quyết theo thẩm quyền.
• Sử dụng hóa đơn đúng mục đích kinh doanh hợp pháp của đơn vị, tuyệt đối không mua bán, cho thuê hoặc xuất hộ hóa đơn cho bên thứ ba.

Cảnh báo pháp lý: Mọi hành vi mua bán hóa đơn trái phép nhằm gian lận thuế, hợp thức hóa chi phí khống đều là hành vi vi phạm pháp luật. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, người vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với số tiền lớn hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.