Ngày 18/3/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 79/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, với mức phạt tiền tối đa đối với cá nhân lên đến 75 triệu đồng. Nghị định gồm 04 chương, 31 điều; có hiệu lực thi hành từ ngày 02/5/2026.
Nghị định quy định cụ thể về hành vi vi phạm hành chính (bao gồm hành vi đã kết thúc và hành vi đang thực hiện); hình thức, mức xử phạt; biện pháp khắc phục hậu quả; thẩm quyền lập biên bản, thẩm quyền xử phạt; mức phạt tiền theo từng chức danh và việc thi hành các hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia.
Theo đó, có 08 nhóm hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực này, gồm: vi phạm quy định về quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, mốc quốc giới, dấu hiệu đường biên giới; vi phạm quy chế khu vực biên giới; vi phạm quy chế quản lý cửa khẩu biên giới đất liền; vi phạm quy định về quản lý hoạt động của người, phương tiện trong khu vực biên giới biển; vi phạm quy định về bảo đảm an ninh, trật tự tại cửa khẩu cảng; vi phạm quy định về quản lý, bảo vệ công trình biên giới, biển báo; vi phạm quy định về xây dựng dự án, công trình trong khu vực biên giới, cửa khẩu; hành vi vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới ngoài khu vực cửa khẩu và vi phạm quy định về hàng hóa ở khu vực biên giới.
Nghị định quy định mức phạt tiền tối đa đối với cá nhân vi phạm hành chính trong lĩnh vực này là 75 triệu đồng.
Một số hành vi người dân dễ vi phạm như: đi lại, tạm trú, lưu trú trong khu vực biên giới đất liền không đúng quy định; không khai báo, đăng ký lưu trú; sử dụng giấy tờ xuất, nhập cảnh biên giới hết giá trị; đi quá phạm vi cho phép; cung cấp thông tin không đúng sự thật để được cấp giấy tờ; người nước ngoài vào khu vực biên giới không có giấy tờ hợp lệ; chăn thả gia súc, gia cầm qua biên giới… Các hành vi này có thể bị phạt từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Đáng chú ý, hành vi làm hư hại mốc quốc giới, bia chủ quyền, cột cờ, dấu hiệu đường biên giới quốc gia bị xử phạt rất nghiêm khắc, mức tối đa lên đến 75 triệu đồng đối với cá nhân (tổ chức vi phạm bị phạt gấp 02 lần). Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị tịch thu tang vật, phương tiện; tước quyền sử dụng giấy phép; trục xuất đối với người nước ngoài và buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu, chi trả toàn bộ chi phí khắc phục hậu quả.
Đối với hành vi vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới ngoài khu vực cửa khẩu, mức phạt căn cứ theo giá trị tang vật vi phạm, cao nhất lên đến 75 triệu đồng. Ngoài ra, người vi phạm còn có thể bị tịch thu tang vật, buộc tiêu hủy hàng hóa, nộp lại số tiền thu lợi bất hợp pháp.
Hành vi tàng trữ, mua bán, vận chuyển hàng hóa không có hoặc không đầy đủ giấy tờ hợp pháp tại khu vực biên giới cũng bị xử phạt nghiêm, mức cao nhất đến 40 triệu đồng và có thể tăng gấp đôi đối với một số loại hàng hóa đặc thù theo quy định.
Việc ban hành Nghị định số 79/2026/NĐ-CP góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia; tăng cường phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật, bảo đảm an ninh, trật tự khu vực biên giới.
Tỉnh Lai Châu có đường biên giới dài 265,165 km, tiếp giáp với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), địa hình phức tạp, nhiều đường mòn, lối mở, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực quản lý, bảo vệ biên giới. Việc triển khai thực hiện nghiêm túc Nghị định số 79/2026/NĐ-CP có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong công tác quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, giữ vững an ninh, trật tự khu vực biên giới trên địa bàn tỉnh. Căn cứ theo Điều 6, Luật số 06/2003/QH11 của Quốc hội: Luật Biên giới quốc gia, Khu vực biên giới bao gồm: (1) Khu vực biên giới trên đất liền gồm xã, phường, thị trấn có một phần địa giới hành chính trùng hợp với biên giới quốc gia trên đất liền; (2) Khu vực biên giới trên biển tính từ biên giới quốc gia trên biển vào hết địa giới hành chính xã, phường, thị trấn giáp biển và đảo, quần đảo; (3) Khu vực biên giới trên không gồm phần không gian dọc theo biên giới quốc gia có chiều rộng mười kilômét tính từ biên giới quốc gia trở vào. Tỉnh Lai Châu hiện có 11 xã biên giới, gồm: Mù Cả, Thu Lũm, Pa Ủ, Bum Nưa, Hua Bum, Pa Tần, Phong Thổ, Sì Lở Lầu, Dào San, Khổng Lào, Sin Suối Hồ. Do đó, người dân cần nêu cao nhận thức để không vi phạm pháp luật trong lĩnh vực quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, đặc biệt là những hành vi được quy định tại Nghị định số 79/2026/NĐ-CP.
Công an tỉnh Lai Châu đề nghị các cơ quan, tổ chức và Nhân dân nghiêm túc chấp hành quy định của pháp luật; chủ động phối hợp với lực lượng chức năng trong công tác quản lý, bảo vệ biên giới; kịp thời phát hiện, tố giác các hành vi vi phạm để xử lý theo quy định.
