Cảnh giác với các loại tội phạm trên không gian mạng trong dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024.

Tết Nguyên đán Giáp Thìn đang gần kề, đây cũng là thời điểm các đối tượng tội phạm tăng cường hoạt động rất mạnh, lợi dụng mạng internet, đánh vào sự nhẹ dạ cả tin, lòng tham của người dân để thực hiện các hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tín dụng đen,… Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Công an tỉnh Lai Châu đề nghị người dân nâng cao cảnh giác, phòng ngừa một số thủ đoạn lừa đảo qua mạng phổ biến trong dịp Tết, cụ thể như sau:
1. Cảnh giác với những hình thức cho vay qua mạng: 

Lợi dụng việc nhu cầu vay tiền của người dân tăng cao, nhiều tổ chức "tín dụng đen", cho vay lãi nặng núp dưới vỏ bọc công ty tài chính quảng cáo, đánh lừa người vay nhẹ dạ bằng mác "cho vay từ ngân hàng thật". Hoạt động tín dụng đen chủ yếu trên môi trường không gian mạng với lãi suất lên đến hàng nghìn phần trăm/năm, khoản vay có số tiền rất nhỏ nhưng cộng lãi suất với các khoản phí thì số tiền người vay phải trả rất lớn. Khi đến hạn, nếu người vay không trả thì lãi mẹ đẻ lãi con, lãi cộng gốc, tính lãi mới; thậm chí bị các đối tượng ghép ảnh, tung lên mạng những hình ảnh phản cảm, dùng những lời lẽ thiếu chuẩn mực, bôi nhọ danh dự và nhân phẩm của người vay cũng như những người thân của họ để đe dọa. Các đối tượng còn có thể tạo lập ứng dụng, website giả mạo có logo, tên gọi, địa chỉ truy cập gần giống với các ứng dụng của ngân hàng, công ty tài chính chính thống để lôi kéo người vay; hoặc sử dụng mạng xã hội giả danh nhân viên ngân hàng, công ty tài chính, đăng quảng cáo cho vay tiền với lãi suất thấp, thủ tục nhanh chóng, yêu cầu nạn nhân nộp trước nhiều khoản tiền như phí mở hồ sơ, phí bảo hiểm để được giải ngân. Sau khi chuyển tiền xong, người vay không nhận được tiền giải ngân và không liên lạc được với đối tượng.
2. Quảng cáo, giới thiệu việc làm để có thêm thu nhập: 

Các đối tượng lừa đảo sử dụng các hội, nhóm tìm việc online trên các diễn đàn, mạng xã hội đăng tải quảng cáo, tìm kiếm lao động thời vụ, với hứa hẹn sẽ được nhận ngay tiền công từ một đến vài trăm nghìn đồng mỗi ngày, làm việc tại nhà, không phải đầu tư vốn… Các đối tượng thường yêu cầu nạn nhân chuyển tiền đặt cọc nhưng sau khi nhận được tiền thì cắt đứt liên lạc với nạn nhân. Các nạn nhân đối tượng lừa đảo nhắm đến thường là người lao động có thu nhập thấp, thất nghiệp, phụ nữ nuôi con nhỏ, học sinh, sinh viên,... muốn kiếm thêm thu nhập chuẩn bị cho Tết.

Lừa đảo bằng hình thức nhắn tin tuyển tuyển dụng trên các sàn thương mại điện tử

3. Bán vé máy bay, vé tàu xe giá rẻ: 
Lợi dụng nhu cầu đi lại của người dân gia tăng trong dịp Tết, các đối tượng lập các trang web hoặc các trang facebook giả mạo để đăng tải quảng cáo về các gói combo vé máy bay, vé tàu xe giá rẻ, ưu đãi với số lượng có hạn, hỗ trợ người dân về quê ăn Tết hoặc giả mạo là nhân viên, đại lý ủy quyền của các hãng bay, có ưu đãi chiết khấu cao, mức giá hấp dẫn; sử dụng nhiều tài khoản ảo (tài khoản clone) giả làm khách đặt mua vé, đăng bình luận, phản hồi tích cực, làm giả hình ảnh về việc mua vé thành công để lấy lòng tin của nạn nhân. Khi nạn nhân chuyển tiền, các đối tượng chặn liên lạc để chiếm đoạt tài sản, xóa toàn bộ dấu vết các tài khoản đã sử dụng liên hệ.
4. Giả mạo các thương hiệu, doanh nghiệp, sàn thương mại điện tử đưa ra các chương trình tri ân, tặng quà, khuyến mại trong dịp Tết: 
Đối tượng lừa đảo thông qua mạng xã hội, số điện thoại, đường bưu điện liên hệ với cáo nạn nhân, và mạo danh các công ty, sàn thương mại điện tử như có thương hiệu như Công ty FPT, Siêu thị Điện máy xanh, Tokyo life, Shopee, Lazada… để thông báo các chương trình khuyến mãi, tri ân tặng quà dịp Tết, tổ chức các cuộc thi hay thông báo khách hàng đã trúng thưởng các phần quà có giá trị cao như xe máy, điện thoại, máy tính... Sau đó, đối tượng yêu cầu nạn nhân chuyển tiền vào tài khoản do đối tượng chỉ định để làm thủ tục nhận thưởng. Sau khi nhận được tiền, các đối tượng cắt đứt mọi liên lạc với nạn nhân và chiếm đoạt tiền.
5. Giả mạo hoặc chiếm đoạt tài khoản mạng xã hội để nhờ chuyển tiền: 
Các đối tượng lập tài khoản mạng xã hội giả mạo hoặc chiếm đoạt tài khoản mạng xã hội (thường là Facebook) của người khác, sau đó nhắn tin cho gia đình, bạn bè hoặc người thân của người đó nhờ chuyển tiền giúp. Để tăng thêm lòng tin, các đối tượng có thể sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (Deepfake) để giả tạo giọng nói, khuôn mặt người thân, bạn bè khi bị gọi điện xác minh.
6. Cảnh giác với những trang, hội nhóm hỗ trợ “lấy lại tiền bị lừa”
Có nhiều người đã bị lừa đảo lần 1, sau đó tiếp tục bị lừa lần 2 và nhiều lần khác với số tiền có khi lên tới hàng tỉ đồng khi tìm kiếm sự giúp đỡ từ những trang, hội nhóm mạo danh lực lượng an ninh mạng, các văn phòng luật và ngân hàng. ‎Phía dưới các bài đăng của các trang, hộ nhóm là hàng loạt tin nhắn bình luận có nội dung "đã lấy lại được tiền bị lừa đảo".‎ Những bài bình luận hoặc tin nhắn trong này hoàn toàn là kịch bản của các đối tượng lừa đảo và 100% các hội nhóm lấy lại tiền lừa đảo và thu hồi nợ treo trên mạng đều có dấu hiệu lừa đảo.
Để tránh trở thành nạn nhân của tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, người dân cần nâng cao cảnh giác, tìm hiểu về các phương thức, thủ đoạn của các đối tượng phạm tội, tuyên truyền cho người thân và mọi người xung quanh mình để phòng tránh.