Nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về sở hữu trí tuệ, không sử dụng phần mềm không có bản quyền

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được triển khai mạnh mẽ, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý, điều hành và xử lý công việc chuyên môn đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với các cơ quan nhà nước. Tuy nhiên, tại một số cơ quan, đơn vị vẫn còn tình trạng cài đặt, sử dụng phần mềm “crack”, phần mềm “bẻ khóa”, phần mềm chia sẻ miễn phí không rõ nguồn gốc nhằm tiết kiệm chi phí hoặc phục vụ nhu cầu cá nhân. Nhiều người cho rằng đây là hành vi phổ biến, ít gây hậu quả, song thực tế đã cho thấy các phần mềm không có bản quyền thường tiềm ẩn nguy cơ rất lớn đối với an ninh mạng và an toàn dữ liệu. Các phần mềm bị can thiệp trái phép thường có nguy cơ bị cài cắm mã độc, virus, phần mềm gián điệp hoặc công cụ đánh cắp dữ liệu. Khi cài đặt trên máy tính cơ quan, các phần mềm này có thể tạo điều kiện để đối tượng xấu xâm nhập hệ thống mạng nội bộ, chiếm quyền điều khiển thiết bị, đánh cắp tài khoản, dữ liệu cá nhân, tài liệu công tác hoặc phát tán mã độc trong toàn hệ thống. Nhiều vụ việc lộ lọt thông tin, mất dữ liệu thời gian qua xuất phát từ việc sử dụng phần mềm không rõ nguồn gốc, không được cập nhật các bản vá bảo mật chính thức từ nhà sản xuất.

Đối với cán bộ, công chức, viên chức – những người trực tiếp xử lý văn bản điện tử, hồ sơ công việc và dữ liệu chuyên môn – việc bảo đảm an toàn thông tin có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Chỉ một thiết bị sử dụng phần mềm vi phạm bản quyền cũng có thể trở thành “điểm yếu” ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống mạng của cơ quan, đơn vị, gây thiệt hại về dữ liệu, ảnh hưởng đến hoạt động quản lý, điều hành và uy tín của cơ quan nhà nước. 

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, phần mềm máy tính là đối tượng được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Hành vi sao chép, cài đặt hoặc sử dụng phần mềm không có bản quyền khi chưa được sự cho phép của chủ sở hữu là hành vi vi phạm pháp luật. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, tổ chức, cá nhân có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, buộc gỡ bỏ phần mềm vi phạm, bồi thường thiệt hại hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định hiện hành.

 Trong đợt cao điểm đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến sở hữu trí tuệ, lực lượng chức năng sẽ tăng cường rà soát, kiểm tra các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong môi trường số; xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân cố tình sử dụng phần mềm vi phạm bản quyền, phần mềm không rõ nguồn gốc xuất xứ. Đối với các cơ quan nhà nước, việc sử dụng phần mềm không hợp pháp không chỉ vi phạm quy định pháp luật mà còn ảnh hưởng đến hình ảnh, uy tín của cơ quan, đơn vị, làm giảm tính chuyên nghiệp trong quá trình xây dựng nền hành chính hiện đại và chuyển đổi số. Để góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn, chuyên nghiệp và tuân thủ pháp luật, Công an tỉnh khuyến cáo cán bộ, công chức, viên chức và người lao động chỉ sử dụng các phần mềm có bản quyền, có nguồn gốc rõ ràng và được phép sử dụng theo quy định; không tự ý tải, cài đặt các phần mềm “crack”, “key kích hoạt”, phần mềm miễn phí không rõ nguồn gốc trên Internet; thường xuyên cập nhật phần mềm, hệ điều hành và các bản vá bảo mật chính thức từ nhà sản xuất; chủ động báo cáo bộ phận chuyên trách công nghệ thông tin khi phát hiện phần mềm có dấu hiệu độc hại hoặc vi phạm bản quyền. Đồng thời, cần ưu tiên sử dụng các phần mềm mã nguồn mở hợp pháp, các nền tảng số đã được cấp phép nhằm bảo đảm an toàn thông tin và tiết kiệm chi phí.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ hiện nay, việc sử dụng phần mềm hợp pháp là yêu cầu cần thiết nhằm bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu và nâng cao tính chuyên nghiệp trong hoạt động của cơ quan, đơn vị. Mỗi cán bộ, công chức, viên chức cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về sở hữu trí tuệ, tuyệt đối không sử dụng phần mềm “crack”, phần mềm không rõ nguồn gốc; góp phần xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh, phục vụ hiệu quả nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh, trật tự trên không gian mạng.