Đổi mới công tác truyền thông trong kỷ nguyên số

Trong văn hóa đại chúng hiện nay sử dụng mạng xã hội đã trở thành “lối sống” qua đó các mặt kinh tế, xã hội cũng đã phát triển, thay đổi xoay quanh sự phát triển của mạng xã hội đề phù hợp với cuộc sống của người dân, có thể kể đến như hoạt động thương mại điện tử, tiếp thị, tư vấn và đặc biệt là cung cấp thông tin về các lĩnh vực đời sống, văn hóa, xã hôi, giải trí… Nội dung thông tin cũng có sự thay đổi về thị hiếu từ thông tin chi tiết sang các loại hình thông tin nhanh theo kiểu “mỳ ăn liền”, thông tin ngắn gọn, thông tin được chuyển sang dạng video ngắn thì càng thu hút hơn.

Với gần 80% dân số ở nước ta đang sử dụng mạng xã hội thì xu thế thông tin hiện đại là không thể đảo ngược, tuy nhiên nếu chỉ tham khảo thông tin qua các dạng các thông tin ngắn, video ngắn thì nội dung không bảo đảm tính chi tiết, đầy đủ nhưng nếu đăng tải dạng thông tin dài thì lại không thu hút người đọc. Phương thức tuyên truyền truyền thống theo kiểu “tuyên truyền miệng” giờ đây không hiệu quả vì có nhiều hạn chế, phải chuyển sang “truyền thông” theo hướng hiện đại, đa phương tiện để bắt kịp xu thế chung của toàn xã hội.

Hiện đa số chúng ta sử dụng mạng xã hội mới mang tính giải trí, thiếu nhiều thông tin cơ bản và số lượng các trang tin chính thống được cấp “tích xanh” còn ít trong khi nhiều trang thông tin khác, trong đó có cả các trang thông tin của các cơ quan phá hoại tư tưởng, trang tin của các loại đối tượng phản động, cơ hội chính trị lại được cấp “tích xanh” do đã nắm bắt được quy trình cấp xác thực tài khoản, định danh và được sự hỗ trợ ưu tiên của các nền tảng trong sử dụng các thuật toán chủ động tìm những người có thói quen phù hợp. Do đó khi xuất hiện một số hiện tượng tiêu cực được dư luận quan tâm, thông tin liên quan chưa được công bố thì một âm mưu của các loại đối tượng được nhào nặn và xuất hiện lại gây bão dư luận, làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào chính quyền vào những điều tốt đẹp trong xã hội trong khi tin chính thống lại có độ phủ thấp hơn.

Tuy nhiên xét đến góc độ cung cấp thông tin cho người dân thông qua mạng xã hội ngoài các báo và các cơ quan ngôn luận, cơ quan hành chính ở trung ương được đầu tư thì ở cấp cơ sở lại gặp nhiều hạn chế do thiếu cơ chế đặc thù. Các quy định hiện hành còn bó hẹp ở việc sử dụng, hỗ trợ kinh phí cho nội dung đăng tải trên các Trang Thông tin điện tử, Cổng Thông tin điện tử với đối tượng tiếp cận hạn chế hơn nhiều so với sử dụng mạng xã hội. Chính vì vậy từ góc độ xây dựng chính sách cần có góc độ tiếp cận mở, tức thời hơn đối với sự phát triển mạnh của mạng xã hội như hiện nay. 

Ngoài ra một số giải pháp hữu ích có thể là tăng các trang fanpage thông thường áp đảo về số lượng hoặc đăng tải các nội dung trên mạng xã hội tại các trang có tương tác cao dưới dạng mô phỏng, video ngắn sau đó dẫn nguồn chi tiết đến các website cũng có thể đem lại hiệu quả tích cực hơn mà vẫn bảo đảm các quy định hiện hành; về nội dung đăng tải cần đăng tải rộng rãi trên nhiều nền tảng theo thị hiếu hiện tại. Tựu chung là phải thay đổi về cả tư tuy, phương pháp lẫn hình thức thể hiện trong công tác truyền thông, chuyển sang phù hợp, thích nghi và mang hơi thở của thời đại mới có hiệu quả.

Thông tin chính thống phải đi trước một bước, kịp thời giải quyết và đáp ứng nhu cầu thông tin cho người dân. Đối với những vấn đề nhạy cảm, thiết yếu, liên quan đến lợi ích cộng đồng, vấn đề xã hội quan tâm… thì rất cần có những phát ngôn chủ động, kịp thời, minh bạch cung cấp thông tin chính thống cho báo chí, cho nhân dân. Cùng với đó khi xuất hiện nhiều luồng thông tin khác nhau, xuất hiện tin đồn, hình thành dư luận tiêu cực thì những phát ngôn chính thống sẽ có sức mạnh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng nhiễu loạn thông tin. Khi có vấn đề được dư luận chú ý thì công tác phát ngôn, cung cấp thông tin phải được tiến hành kịp thời, đúng kỷ luật, quy định phát ngôn từ đó tạo tiền đề cho thông tin chính thống lưu thông.

Nhìn chung công tác truyền thông rất cần đổi mới ở cả các cơ quan quản lý, cơ quan xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật ở các cấp, các ngành, ở cơ sở và đặc biệt là tinh thần đổi mới, sáng tạo của những người làm công tác truyền thông trong truyền tải các chủ trương, đường lối, chính sách, những điều tốt đẹp trong xã hội đến gần hơn với người dân cũng như vai trò tích cực trong sử dụng nền tảng số của mỗi người trong bối cảnh hiện nay