Đề xuất không quy định cụ thể về cơ quan chịu trách nhiệm trước Chính phủ quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính

Thứ nhất, về cơ sở chính trị.

Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đã xác định định hướng xây dựng pháp luật theo hướng bảo đảm tính ổn định và lâu dài. Theo đó, Luật cần tập trung quy định những vấn đề có tính nguyên tắc, chính sách lớn, ổn định lâu dài, đặc biệt là các nội dung liên quan đến quyền con người, quyền công dân; đối với những vấn đề thuộc tổ chức thực hiện hoặc có tính biến động cao, cần thì giao Chính phủ  quy định chi tiết và phù hợp nhằm bảo đảm tính linh hoạt.

Thứ hai, về cơ sở pháp lý.

Khoản 3 và khoản 5 Điều 96 Hiến pháp quy định Chính phủ thống nhất quản lý các lĩnh vực của đời sống xã hội, đồng thời thống nhất quản lý nền hành chính quốc gia, lãnh đạo công tác của các bộ, cơ quan ngang bộ và chính quyền địa phương. Khoản 4 Điều 6 Luật Tổ chức Chính phủ cũng quy định Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về các ngành, lĩnh vực và thực hiện phân công phạm vi quản lý nhà nước cho các bộ, cơ quan ngang bộ.

Như vậy, việc phân công cơ quan trực tiếp thực hiện nhiệm vụ quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính thuộc thẩm quyền của Chính phủ, phù hợp với nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước.

Đối với yêu cầu tại Văn bản số 229/UBTVQH16-PLTP ngày 03/9/2026 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Văn bản số 9406/VPCP-TCCV ngày 15/9/2026 của Văn phòng Chính phủ về việc xác định cụ thể cơ quan đầu mối đối với những nội dung quan trọng thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội, 

Cơ quan soạn thảo thấy rằng, việc phân công cơ quan nào thuộc Chính phủ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính không ảnh hưởng đến quyền con người, quyền công dân, quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, trình tự tố tụng, thực hiện các khuyến nghị, cam kết, thỏa thuận quốc tế hoặc vấn đề khác được xác định là cơ bản, quan trọng thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội. Do đó, việc không quy định cụ thể trong dự thảo Luật cơ quan chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện nhiệm vụ này không trái với nội dung của Văn bản số 229/UBTVQH16-PLTP và Văn bản số 9406/VPCP-TCCV.

Thứ ba, về cơ sở thực tiễn.

Vừa qua, Chính phủ đã sắp xếp, điều chỉnh, phân định một số nhiệm vụ, quyền hạn giữa các cơ quan thuộc Chính phủ trong công tác quản lý nhà nước trên một số lĩnh vực để phù hợp tình hình thực tiễn. Nhiều trường hợp cùng một lĩnh vực quản lý nhà nước nhưng Chính phủ giao một số cơ quan cùng thực hiện công tác quản lý nhà nước để phù hợp tình hình thực tiễn. Nếu quy định cụ thể trong dự thảo Luật về cơ quan chịu trách nhiệm trước Chính phủ quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính sẽ không bảo đảm tính linh hoạt do Quốc hội sẽ phải sửa đổi Luật khi Chính phủ điều chỉnh sự phân công giữa các cơ quan trong việc thực hiện nhiệm vụ này.

Thứ tư, bảo đảm sự thống nhất với các quy định pháp luật có liên quan.

Qua rà soát, nhiều luật được ban hành trong thời gian gần đây cũng không quy định cụ thể tên cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước.

Cụ thể, Luật Viên chức năm 2025 quy định Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về viên chức và thực hiện phân công, phân cấp cho các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (điểm a khoản 2 Điều 39); việc phân công Bộ Nội vụ được cụ thể hóa tại Điều 56 Nghị định số 259/2026/NĐ-CP. Luật Cán bộ, công chức năm 2025  tại khoản 2 Điều 41 cũng quy định Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về công chức mà không xác định cụ thể cơ quan đầu mối trong Luật.

Tương tự, Luật Thương mại điện tử năm 2025 tại khoản 2 điều 7 quy định Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về thương mại điện tử; việc phân công Bộ Công Thương được quy định tại Nghị định số 248/2026/NĐ-CP. Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026, Luật Dầu khí năm 2026 và Luật Thi đua, khen thưởng năm 2022 được sửa đổi, bổ sung năm 2026 cũng có cách tiếp cận tương tự, không quy định cụ thể tên cơ quan đầu mối ngay trong Luật.

Điều này cho thấy phương án giao Chính phủ phân công cơ quan trực tiếp thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước đã được áp dụng trong một số lĩnh vực, góp phần bảo đảm tính ổn định của pháp luật và sự linh hoạt trong tổ chức thực hiện.

Như vậy, việc không quy định cụ thể trong dự thảo Luật về cơ quan chịu trách nhiệm trước Chính phủ quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính là cần thiết, có cơ sở chính trị, pháp lý, thực tiễn rõ ràng. Trong quá trình xây dựng Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật, Chính phủ sẽ phân công, phân định cụ thể nhiệm vụ giữa các cơ quan trong việc thực hiện nội dung này, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, hiệu quả, phù hợp tình hình thực tiễn.