Hoàn thiện cơ chế thống nhất xây dựng lực lượng bảo vệ an ninh mạng

Nghị định số 329/2026/NĐ-CP ra đời nhằm xác định rõ cấu phần lực lượng, chuyển từ cách tiếp cận thiên về mô tả rời rạc từng nhóm chủ thể sang xây dựng một cơ chế lực lượng thống nhất, có phân tầng, có nòng cốt, có thường trực tại chỗ và có dự bị để huy động khi cần thiết, qua đó nâng cao tính sẵn sàng, tính linh hoạt và hiệu quả thực thi trong bảo vệ an ninh mạng quốc gia.

Về mô hình tổ chức, Nghị định số 329/2026/NĐ-CP đã đặt ba lực lượng bảo vệ an ninh mạng trong cùng một khuôn khổ pháp lý thống nhất nhằm phân định rõ vai trò và nhiệm vụ của từng lực lượng. Trong đó, lực lượng chuyên trách là lực lượng nòng cốt, được tổ chức thống nhất từ trung ương đến địa phương, gồm các đơn vị chuyên trách thuộc Bộ Công an và Bộ Quốc phòng, đảm nhận vai trò tham mưu, quản lý nhà nước, tổ chức thực hiện các biện pháp bảo vệ an ninh mạng, điều phối, kiểm tra, hướng dẫn, huấn luyện, diễn tập, ứng cứu sự cố và thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định. 

Lực lượng thường trực là lực lượng được bố trí tại các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp để trực tiếp bảo vệ an ninh mạng đối với hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu thuộc phạm vi quản lý, thực hiện giám sát, quản lý rủi ro, kiểm soát truy cập, báo cáo sự cố, phối hợp ứng cứu và bảo đảm hoạt động thường xuyên, liên tục. 

Lực lượng dự bị gồm các tổ chức, cá nhân không thuộc hai lực lượng trên nhưng được huy động tham gia bảo vệ an ninh mạng theo quy định pháp luật, nhất là trong các trường hợp cần tăng cường nguồn lực, chuyên môn, công nghệ hoặc hỗ trợ xử lý tình huống phức tạp. Việc xác định thống nhất ba lực lượng này giải quyết dứt điểm nguy cơ lúng túng về trách nhiệm, chồng chéo đầu mối hoặc bỏ trống nhiệm vụ khi xảy ra sự cố có tính liên thông, lan truyền nhanh trên các hệ thống thông tin quan trọng và hạ tầng số, đồng thời tạo nền tảng vững chắc để quy định chi tiết về tiêu chuẩn, cơ chế phối hợp, huy động, chính sách đãi ngộ, điều kiện làm việc, kinh phí và trách nhiệm thực hiện.

Trên cơ sở phân tầng lực lượng, Nghị định số 329/2026/NĐ-CP đã thiết lập một gói chính sách đãi ngộ tương đối toàn diện bao gồm tiền lương, phụ cấp, tiền thưởng, điều kiện làm việc, nhà ở, chăm sóc sức khỏe, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng, phát triển và bảo vệ pháp lý đối với lực lượng bảo vệ an ninh mạng. 

Đối với lực lượng chuyên trách, Nghị định áp dụng cơ chế đặc thù cao hơn hẳn mặt bằng thông thường với chế độ hỗ trợ tăng thêm hằng tháng, bảo đảm tổng mức tiền lương và khoản hỗ trợ đặc thù bằng 300% mức lương tháng theo ngạch, bậc, chức vụ, chức danh hoặc cấp bậc hàm và các khoản phụ cấp đối với một số lượng hạn chế. Người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tại vị trí trọng yếu yêu cầu bảo vệ 24/7, tham gia ứng cứu sự cố nghiêm trọng hoặc nhiệm vụ chuyên môn cường độ cao, bảo mật đặc biệt còn được hưởng tiền thưởng theo kết quả và hỗ trợ đặc thù khác, cũng như được xem xét thưởng một lần khi có thành tích, giải pháp hoặc công trình nghiên cứu đặc biệt xuất sắc. 

Đối với lực lượng thường trực, Nghị định quy định chế độ tiền lương, tiền công, thù lao, phụ cấp theo vị trí việc làm hoặc nhiệm vụ được giao, cùng cơ chế xem xét hỗ trợ tăng thêm và tiền thưởng khi trực tiếp tham gia ứng cứu sự cố hoặc bảo vệ hệ thống thông tin quan trọng. Đối với lực lượng dự bị, Nghị định bước đầu đặt ra cơ chế hưởng tiền công, thù lao, hỗ trợ theo nhiệm vụ, thời gian huy động hoặc theo hợp đồng, kèm theo chế độ khen thưởng tài chính đối với đóng góp xuất sắc, tạo cơ sở pháp lý vững chắc để huy động chuyên gia và doanh nghiệp bên ngoài tham gia xử lý nhiệm vụ khẩn cấp mà vẫn bảo đảm quyền lợi và tính chính danh.

Một điểm mới có tính đột phá của Nghị định là việc xác lập nhóm đối tượng chính sách riêng gồm “đối tượng thuộc diện thu hút, trọng dụng và người ký hợp đồng thực hiện nhiệm vụ quan trọng, chiến lược về bảo vệ an ninh mạng”. Nghị định dành riêng một mục trong Chương III quy định về nguyên tắc áp dụng, cơ chế thu nhập, tiền thưởng, điều kiện làm việc, nhà ở và đào tạo phát triển nguồn nhân lực đối với nhóm này, cho phép áp dụng mức thu nhập cao hơn, linh hoạt hơn để chuyển chủ trương thu hút nhân tài thành năng lực nhân sự thực tế. Cơ chế thu hút, trọng dụng này không bó hẹp trong khu vực biên chế chuyên trách mà mở rộng sang cả lực lượng thường trực và lực lượng dự bị. 

Cùng với đó, Nghị định số 329/2026/NĐ-CP lựa chọn phương án thành lập Quỹ hỗ trợ phát triển lực lượng bảo vệ an ninh mạng như một công cụ tài chính chuyên biệt, linh hoạt, tập trung và kịp thời phục vụ các hoạt động mà ngân sách thông thường khó đáp ứng nhanh trong điều kiện nhiệm vụ có tính động và rủi ro cao. Nguồn lực tài chính từ quỹ không chỉ chi trả thu nhập mà còn phục vụ các nội dung nền tảng như nghiên cứu, thử nghiệm, đào tạo, bồi dưỡng, diễn tập, hỗ trợ công cụ dùng chung, phát hiện và xử lý lỗ hổng bảo mật, hỗ trợ chuyên gia và phát triển năng lực kỹ thuật. 

Điều này thể hiện tư duy đổi mới quan trọng của Nghị định: phát triển lực lượng bảo vệ an ninh mạng không chỉ dựa vào biên chế và tiền lương, mà phải được nhìn nhận là một quá trình đầu tư liên tục về con người, công nghệ, tri thức, công cụ và khả năng phản ứng nhằm đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia trong tình hình mới.