Nâng cao công tác quản lý, theo dõi người bị cấm đi khỏi nơi cư trú

Thông tư đã cụ thể hóa các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú về thực hiện biện pháp ngăn chặn cấm đi khỏi nơi cư trú; tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, thống nhất để tổ chức thực hiện; quy định rõ trình tự, thủ tục, biện pháp quản lý, trách nhiệm của Công an các đơn vị, địa phương; quy định về biểu mẫu, sổ, hồ sơ quản lý, theo dõi người bị cấm đi khỏi nơi cư trú nhằm quản lý hiệu quả, trong đó có một số nội dung cơ bản sau:

Thứ nhất, về quy định, quy trình tiếp nhận lệnh, người bị cấm đi khỏi nơi cư trú. 

Theo đó, sau khi nhận được lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú của người ra lệnh, Trưởng Công an cấp xã phân công cán bộ để quản lý, theo dõi và kiểm tra, xác minh. Khi người bị cấm đi khỏi nơi cư trú đến trình diện, Trưởng Công an cấp xã chỉ đạo kiểm tra, đối chiếu thông tin trong lệnh cấm; phổ biến, giải thích các quy định về việc điểm danh, kiểm diện, triệu tập và các quy định khác có liên quan, thông báo cho họ biết người chịu trách nhiệm quản lý, theo dõi; lập biên bản về việc người bị cấm đi khỏi nơi cư trú đến trình diện; yêu cầu họ viết giấy cam đoan chấp hành nghĩa vụ theo quy định; lập hồ sơ quản lý, theo dõi người bị cấm đi khỏi nơi cư trú. Việc tiếp nhận người bị cấm đi khỏi nơi cư trú đến trình diện được thực hiện tất cả các ngày trong tuần, kể cả ngày nghỉ, Lễ, Tết.

Thứ hai, quy định cụ thể về giải quyết khi người bị cấm đi khỏi nơi cư trú không đến trình diện. 

Thông tư quy định, hết thời hạn 03 ngày kể từ ngày nhận được lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú mà người bị cấm đi khỏi nơi cư trú không trình diện thì Trưởng Công an cấp xã triệu tập người bị cấm đi khỏi nơi cư trú đến trụ sở Công an cấp xã để làm giấy cam đoan về việc chấp hành nghĩa vụ và thực hiện quy trình tiếp nhận, đồng thời yêu cầu báo cáo, giải trình về việc không trình diện theo quy định. Trường hợp xác định cố tình không đến trình diện thì lập biên bản, xử lý vi phạm nghĩa vụ.

Ngoài ra, hết thời hạn trong giấy triệu tập mà người bị cấm đi khỏi nơi cư trú không đến làm việc thì Trưởng Công an cấp xã chỉ đạo kiểm tra, xác minh và xử lý theo từng trường hợp cụ thể để hỗ trợ, lập biên bản, xử lý hành vi vi phạm và thông báo cho cơ quan ra lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú xử lý theo thẩm quyền.

Thứ ba, quy định cụ thể nội dung các biện pháp quản lý, theo dõi người bị cấm đi khỏi nơi cư trú. 

Công an cấp xã thông qua các hoạt động về đăng ký cư trú (đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú, khai báo tạm vắng, khai báo lưu trú), kiểm tra cư trú, quản lý và cập nhật thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để quản lý, theo dõi người bị cấm đi khỏi nơi cư trú. Trong quá trình quản lý, theo dõi, trường hợp có thông tin về việc người bị cấm đi khỏi nơi cư trú vi phạm nghĩa vụ thì Trưởng Công an cấp xã chỉ đạo kiểm tra, xác minh hoặc tiến hành triệu tập người bị cấm đi khỏi nơi cư trú đến trụ sở Công an cấp xã để làm việc. Nội dung giấy triệu tập ghi rõ thời gian, địa điểm, nội dung, thành phần làm việc. Khi làm việc, lập biên bản có chữ ký của những người trong thành phần tham gia buổi làm việc. Trường hợp người bị cấm đi khỏi nơi cư trú không có mặt đúng thời gian, địa điểm trong giấy triệu tập mà không vì lý do chính đáng hoặc trở ngại khách quan thì Trưởng Công an cấp xã chỉ đạo lập biên bản và đề nghị cơ quan, người ra lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú thay đổi biện pháp ngăn chặn. Trường hợp có thông tin về việc người bị cấm đi khỏi nơi cư trú đi khỏi nơi cư trú mà không xin phép, Trưởng Công an cấp xã chỉ đạo xác minh, điểm danh, kiểm diện; lập biên bản, xử lý vi phạm (nếu có) hoặc đề nghị cơ quan, người ra lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú giải quyết theo thẩm quyền.

Thứ tư, tăng cường khai thác, sử dụng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, VNEiD, phần mềm nghiệp vụ quản lý, theo dõi.  

Theo đó, sau khi tiếp nhận và trong quá trình quản lý, theo dõi, Công an cấp xã có trách nhiệm cập nhật thông tin về người bị cấm đi khỏi nơi cư trú vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, phần mềm nghiệp vụ quản lý, theo dõi.

Thứ năm, quy định trách nhiệm trao đổi thông tin giữa cơ quan, người ra lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú và Công an cấp xã trong quản lý, theo dõi người bị cấm đi khỏi nơi cư trú. 

Cụ thể, khi có lệnh/quyết định/văn bản về việc thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, đình chỉ điều tra, tạm đình chỉ điều tra, truy nã người bị cấm đi khỏi nơi cư trú bỏ trốn thì người ra lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú có trách nhiệm thông báo bằng văn bản cho Trưởng Công an cấp xã nơi quản lý, theo dõi người bị cấm đi khỏi nơi cư trú biết.

Bên cạnh đó, Thông tư quy định biểu mẫu, sổ; nhận xét việc chấp hành nghĩa vụ định kỳ hàng tháng; hồ sơ quản lý, theo dõi và trách nhiệm của Công an các đơn vi, địa phương trong quản lý, theo dõi người bị cấm đi khỏi nơi cư trú nhằm quản lý, theo dõi người bị cấm đi khỏi nơi cư trú được chặt chẽ.