Sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Theo đó, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV, kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2024, có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2025. Việc xây dựng và ban hành Luật PCCC và CNCH không chỉ có ý nghĩa quan trọng và cấp bách, tiếp tục thể chế hoá đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước trong lĩnh vực PCCC, CNCH mà còn khắc phục những tồn tại, hạn chế trong hệ thống pháp luật hiện hành, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về PCCC, CNCH. Luật PCCC và CNCH có 08 chương và 55 Điều, được xây dựng trên cơ sở kế thừa quy định của pháp luật về PCCC còn phù hợp, tiếp tục bổ sung các quy định mới, điều chỉnh các quy định còn chưa cụ thể, đầy đủ nhằm bảo đảm toàn diện, dễ hiểu, dễ triển khai thực hiện trong thực tế.

Trên cơ sở tổng kết, đánh giá việc thực hiện chủ trương tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả tại Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017, Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 126-KL/TW ngày 14/02/2025 và Kết luận số 127-KT/TW ngày 28/02/2025 đề ra định hướng sắp xếp sáp nhập một số đơn vị cấp tỉnh, không tổ chức cấp huyện, sáp nhập một số đơn vị cấp xã, thực hiện mô hình địa phương 2 cấp (chỉ còn cấp tỉnh và cấp cơ sở). Chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp là một chủ trương đúng đắn, phù hợp với xu thế chung của đa số các nước trên thế giới, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước hiện nay. Bên cạnh đó, việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp góp phần đơn giản hoá thủ tục hành chính, đưa chính quyền đến gần dân hơn để giải quyết kịp thời, đầy đủ các quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân. 

Để kịp thời sửa đổi, bổ sung quy định của pháp luật về PCCC và CNCH bảo đảm phù hợp với kết quả sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, Bộ Công an đã báo cáo Chính phủ trình Quốc hội khoá XV về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến an ninh, trật tự; trong đó có nội dung sửa đổi, bổ sung Luật PCCC và CNCH. Cụ thể:

“ Điều 10. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ

1. Sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 7 như sau:

“4. Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ tại địa phương.”.

2. Thay thế một số từ, cụm từ tại một số điểm, khoản, điều như sau:

a) Thay thế cụm từ “Bộ Giao thông vận tải” bằng cụm từ “Bộ Xây dựng” tại khoản 3 Điều 9;

b) Thay thế từ “huyện” bằng từ “xã” tại điểm c khoản 5 Điều 26 và điểm c khoản 5 Điều 35.

3. Bỏ một số cụm từ tại một số khoản, điều như sau:

a) Bỏ cụm từ “, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội,” tại khoản 4 Điều 9;

b) Bỏ cụm từ “hoặc tại huyện nơi không tổ chức đơn vị hành chính cấp xã” tại khoản 3 Điều 37.”

Theo đó, một số nội dung tại Luật PCCC và CNCH được sửa đổi, bổ sung như sau:

- Khoản 4 Điều 7: 

“4. Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ tại địa phương.”

- Khoản 3 Điều 9:

 “3. Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Công an tích hợp, lồng ghép kiến thức, pháp luật và kỹ năng phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ vào nội dung đào tạo lái xe.”

- Khoản 4 Điều 9: 

“4. Bộ Giáo dục và Đào tạo trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, chủ trì, phối hợp với Bộ Công an và Bộ, cơ quan ngang Bộ có liên quan xây dựng, tích hợp, lồng ghép kiến thức, pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ vào chương trình giảng dạy và bảo đảm điều kiện thực hiện trong cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học phù hợp với từng cấp học, ngành học.”

- Điểm c khoản 5 Điều 26: 

“c) Giám đốc Công an cấp tỉnh và Trưởng Công an cấp xã được quyền huy động lực lượng, người, phương tiện, tài sản của lực lượng Công an nhân dân thuộc phạm vi quản lý của mình; Bộ trưởng Bộ Công an được quyền huy động lực lượng, người, phương tiện, tài sản của cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong phạm vi cả nước.”

- Điểm c khoản 5 Điều 35:

 “c) Bộ trưởng Bộ Công an, Giám đốc Công an cấp tỉnh và Trưởng Công an cấp xã được quyền huy động lực lượng, người, phương tiện, tài sản của lực lượng Công an nhân dân thuộc phạm vi quản lý của mình.”

- Khoản 3 Điều 37: 

“3. Lực lượng dân phòng được thành lập ở một hoặc một số thôn, tổ dân phố thuộc đơn vị hành chính cấp xã theo quy định sau đây: 

a) Được bố trí thành Đội dân phòng;

b) Căn cứ tình hình, yêu cầu bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, điều kiện kinh tế - xã hội, quy mô dân số, diện tích tự nhiên của địa phương, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định tiêu chí thành lập Đội dân phòng và tiêu chí về số lượng thành viên Đội dân phòng trên địa bàn quản lý;

c) Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định số lượng Đội dân phòng cần thành lập, số lượng thành viên Đội dân phòng tại thôn, tổ dân phố thuộc phạm vi quản lý đến từng đơn vị hành chính cấp xã;

d) Căn cứ quyết định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định tại điểm c khoản này, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định thành lập Đội dân phòng và từng thành viên Đội dân phòng;

đ) Ưu tiên thành viên Tổ bảo vệ an ninh, trật tự theo quy định của Luật Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở tham gia Đội dân phòng;

e) Tại thôn, tổ dân phố đã công nhận Tổ trưởng, Tổ phó Tổ bảo vệ an ninh, trật tự theo quy định của pháp luật về lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã bổ nhiệm Tổ trưởng, Tổ phó Tổ bảo vệ an ninh, trật tự là Đội trưởng, Đội phó Đội dân phòng.”