Từ ngày 01/7/2026, Chính phủ chính thức áp dụng hình thức tiếp công dân trực tuyến bên cạnh hình thức tiếp công dân trực tiếp truyền thống

Ngày 15/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 154/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật Tiếp công dân, Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2026. 

Điểm nổi bật của Nghị định là lần đầu tiên quy định đầy đủ cơ sở pháp lý về tiếp công dân trực tuyến bên cạnh hình thức tiếp trực tiếp truyền thống. Đây được xem là bước tiến quan trọng nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, giảm thời gian, chi phí đi lại và tăng cường tính công khai, minh bạch trong hoạt động tiếp công dân.

Nghị định quy định rõ trình tự, thủ tục tổ chức tiếp công dân trực tuyến, từ việc đăng ký, xác minh thông tin người tham gia, chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật, đường truyền, lưu trữ điện tử và bảo đảm an toàn thông tin. Đáng chú ý, toàn bộ quá trình tiếp công dân trực tuyến được ghi âm, ghi hình có âm thanh dưới dạng dữ liệu điện tử. Dữ liệu tiếp công dân trực tuyến được lưu trữ trên hệ thống máy chủ, nền tảng điện toán đám mây của cơ quan nhà nước theo quy định về lưu trữ điện tử. Dữ liệu điện tử về tiếp công dân trực tuyến có giá trị pháp lý như hồ sơ giấy khi được ký số hoặc xác thực theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử và chữ ký số.

Công dân đăng ký tiếp công dân trực tuyến bằng hình thức: Đăng ký trực tiếp tại các Địa điểm tiếp công dân Công an các cấp. Khi đến công dân mang theo giấy tờ (Căn cước/Hộ chiếu), đơn và các tài liệu liên quan đến địa điểm tiếp công dân của Công an các cấp. Cán bộ tiếp dân kiểm tra, phân loại, nếu vụ việc đủ điều kiện quy định tại Điều 20 Nghị định số 154/2026/NĐ-CP thì tổng hợp danh sách báo cáo Thủ trưởng đơn vị phê duyệt hình thức trực tuyến.

Thủ trưởng Công an các đơn vị, địa phương quyết định tổ chức tiếp công dân trực tuyến đối với các vụ việc có căn cứ theo Điều 20 Nghị định số 154/2026/NĐ-CP của Chính phủ đối với các trường hợp:

- Vụ việc khiếu nại, kiến nghị, phản ánh có tính chất phức tạp, kéo dài, cần sự phối hợp giải quyết của nhiều cơ quan, tổ chức hoặc cần sự chỉ đạo, đối thoại trực tiếp của lãnh đạo cơ quan ở các địa điểm khác nhau.

- Vụ việc mà người khiếu nại, kiến nghị, phản ánh cư trú tại vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn hoặc thuộc đối tượng chính sách, người già yếu, người khuyết tật có nguyện vọng tiếp trực tuyến.

- Vụ việc phát sinh trong các tình huống thiên tai, dịch bệnh hoặc vì lý do an ninh, trật tự xã hội mà việc tiếp công dân trực tiếp gặp khó khăn.

- Vụ việc tố cáo phức tạp mà người tố cáo không yêu cầu bảo vệ danh tính và những thông tin cá nhân của mình và cơ quan tiếp công dân đảm bảo được các điều kiện về bảo mật theo quy định của pháp luật.

* Đối với vụ việc tố cáo phức tạp: Chỉ áp dụng hình thức trực tuyến khi người tố cáo không yêu cầu bảo vệ danh tính, thông tin cá nhân và cơ quan Công an bảo đảm tuyệt đối các điều kiện về bảo mật dữ liệu.

Một điểm đáng chú ý của Nghị định là quy định cụ thể các trường hợp cán bộ tiếp công dân từ chối chối tiếp nhằm bảo đảm trật tự, kỷ cương và nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân. Theo đó, việc từ chối tiếp công dân được thực hiện trong các trường hợp quy định tại khoản 1, khoản 2 và khoản 3 Điều 9 Luật Tiếp công dân hoặc trong các trường hợp sau đây:

- Người mang theo vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ hoặc các vật dụng, chất nguy hiểm khác theo quy định của pháp luật mà không chấp hành yêu cầu gửi tại nơi quy định hoặc giao nộp cho bộ phận bảo đảm an ninh, trật tự;

- Người không chấp hành việc kiểm tra an ninh theo quy định;

- Người tự ý ghi âm, ghi hình, phát trực tiếp tại nơi tiếp công dân trong trường hợp người chủ trì tiếp công dân đã yêu cầu không ghi âm, ghi hình, phát trực tiếp để bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật đời tư, dữ liệu cá nhân, bảo vệ người tố cáo theo quy định của pháp luật hoặc tự ý ghi âm, ghi hình, phát trực tiếp gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự tại nơi tiếp công dân;

- Người có hành vi kích động, lôi kéo, gây rối trật tự công cộng tại nơi tiếp công dân;

- Người không có năng lực hành vi dân sự đầy đủ mà không có người đại diện hợp pháp;

- Người đại diện, người được ủy quyền thực hiện khiếu nại, kiến nghị, phản ánh nhưng không xuất trình được giấy tờ chứng minh tư cách đại diện hợp pháp theo quy định của pháp luật;

- Nội dung trình bày không thuộc phạm vi khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo quy định của pháp luật về tiếp công dân;

- Người kiến nghị, phản ánh về vụ việc đã được cơ quan, tổ chức, đơn vị, người có thẩm quyền tiếp, hướng dẫn hoặc trả lời bằng văn bản theo đúng quy định và không có nội dung, tình tiết mới;

- Vụ việc đã có bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật và không thuộc trường hợp được xem xét lại theo quy định của pháp luật. Việc xác định vụ việc không thuộc trường hợp được xem xét lại phải căn cứ vào văn bản trả lời của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;

- Vụ việc đang được cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền khác thụ lý, giải quyết theo trình tự, thủ tục luật định.

Việc quy định rõ các trường hợp từ chối tiếp công dân không nhằm hạn chế quyền của công dân mà hướng đến xây dựng môi trường tiếp công dân văn minh, bảo đảm an toàn cho cán bộ thực thi công vụ và tại điều kiện để các buổi tiếp diễn ra hiệu quả, đúng pháp luật.

Có thể khẳng định, Nghị định số 154/2026/NĐ-CP của Chính phủ đã tạo hành lang cơ sở pháp lý quan trọng cho việc triển khai tiếp công dân trực tuyến. Những quy định mới này không chỉ góp phần chuyển đổi số theo Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị trong lực lượng Công an nhân dân mà còn góp phần nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân, tăng tính minh bạch, công khai và trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước./.