Sự thật về hành trình xuất, nhập cảnh trái phép “đường tắt đổi đời” hay “hành trình tới ngõ cụt”

“ĐƯỜNG TẮT ĐỔI ĐỜI”

Lai Châu là tỉnh miền núi, biên giới, đời sống của một bộ phận nhân dân, nhất là phụ nữ vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp nhiều khó khăn. Lợi dụng hoàn cảnh kinh tế, trình độ nhận thức pháp luật còn hạn chế và tâm lý mong muốn nhanh chóng thoát nghèo, các đối tượng môi giới dụ dỗ những người phụ nữ Việt Nam nhằm bán sang Trung Quốc cho những người đàn ông Trung Quốc không đủ điều kiến lấy vợ hoặc ép buộc họ vào hoạt động mại dâm, các hoạt động vi phạm pháp luật khác. Các đối tượng đã sử dụng những lời dụ dỗ như “lấy chồng Trung Quốc sẽ đổi đời”, “sang đó không phải lao động vất vả”, các mối quan hệ thân tộc, đồng tộc của bản thân hoặc ép buộc những người phụ nữ đã bị lừa bán sang Trung Quốc nhằm tạo lòng tin, khơi dậy mong muốn lấy chồng Trung Quốc. Từ đó, chúng tiến hành lôi kéo phụ nữ xuất cảnh trái phép qua các đường mòn, lối mở khu vực biên giới. 

“HÀNH TRÌNH TỚI NGÕ CỤT”

Khi sang Trung Quốc, phần lớn phụ nữ sang Trung Quốc theo hình thức xuất nhập cảnh trái phép đều không thực hiện đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật Việt Nam và pháp luật nước sở tại. Việc kết hôn trái pháp luật, cư trú bất hợp pháp khiến họ rơi vào tình thế yếu thế, dễ bị các đối tượng xấu lợi dụng, xâm hại mà không có bất kỳ sự bảo hộ pháp lý nào.

Thực tế cho thấy, cuộc sống nơi đất khách không hề “màu hồng” như những lời hứa hẹn ban đầu. Nhiều phụ nữ sau khi sang Trung Quốc bị ép kết hôn, bị bạo hành, ngược đãi, hạn chế tự do cá nhân, thậm chí bị bán vào các đường dây mua bán người, cưỡng bức lao động hoặc bóc lột sức lao động, xâm hại nghiêm trọng về thân thể và tinh thần.

Không ít trường hợp vì cư trú trái phép đã phải sống trong tâm lý lo sợ, trốn tránh, không được tiếp cận các dịch vụ y tế, phúc lợi xã hội. Khi mâu thuẫn gia đình xảy ra hoặc bị xâm hại, họ không có nơi nương tựa, không được pháp luật bảo vệ. Hậu quả không chỉ dừng lại ở cá nhân nạn nhân mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến gia đình và xã hội. Nhiều gia đình tại địa phương rơi vào cảnh ly tán, cha mẹ già chờ đợi tin con trong vô vọng; trẻ em sinh ra không có giấy tờ hợp pháp, gặp nhiều khó khăn trong học tập và cuộc sống. Về lâu dài, tình trạng này tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh trật tự khu vực biên giới, gây khó khăn cho công tác quản lý dân cư và phòng, chống tội phạm.

LỜI CẢNH TỈNH

Trước thực trạng trên, cán bộ, chiến sĩ Phòng Quản lý xuất nhập cảnh-Công an tỉnh Lai Châu đã và đang triển khai đồng bộ nhiều biện pháp nghiệp vụ nhằm phòng ngừa, ngăn chặn tình trạng xuất, nhập cảnh trái phép và môi giới hôn nhân trái pháp luật. Trọng tâm là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về xuất, nhập cảnh, hôn nhân và gia đình, phòng, chống mua bán người đến từng thôn, bản, nhất là tại các xã biên giới, địa bàn trọng điểm. Thời gian vừa qua, Phòng Quản lý xuất, nhập cảnh Công an tỉnh đã tiến hành tuyên truyền pháp luật tại các thôn, bản biên giới như bản Đớ, xã Khổng Lào; bản Pa Thắng, xã Thu Lũm; bản Tá Bạ, Lạ Pê xã Pa Ủ...Qua đó, giúp người dân nâng cao nhận thức, chủ động phòng tránh trước những thủ đoạn tinh vi của các đối tượng môi giới, tổ chức xuất nhập cảnh trái phép.

Cùng với công tác tuyên truyền, lực lượng Quản lý xuất nhập cảnh tăng cường nắm tình hình, quản lý chặt chẽ địa bàn, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các trường hợp có ý định xuất cảnh trái phép; phối hợp xử lý nghiêm các đối tượng tổ chức, môi giới xuất, nhập cảnh trái phép theo đúng quy định của pháp luật, góp phần giữ vững an ninh trật tự, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Đồng thời phối hợp với các ngành, đoàn thể hỗ trợ người dân phát triển kinh tế, ổn định đời sống, giảm thiểu các nguyên nhân phát sinh vi phạm.

Dù vậy, trước những tình hình xuất nhập cảnh trái phép còn nhiều diễn biến phúc tạp, lực lượng xuất nhập cảnh khuyến cáo người dân, đặc biệt là phụ nữ và các gia đình, cần:

- Nâng cao cảnh giác, không tin theo những lời dụ dỗ, hứa hẹn viển vông về “đường tắt đổi đời” nơi xứ người. Mọi trường hợp kết hôn với người nước ngoài phải tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật. Khi phát hiện các dấu hiệu nghi vấn liên quan đến môi giới hôn nhân trái phép, mua bán người hoặc tổ chức xuất, nhập cảnh trái phép, người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn, hỗ trợ và xử lý. 

- Không có con đường nào dẫn đến hạnh phúc bền vững nếu đánh đổi bằng việc vi phạm pháp luật và đặt bản thân vào vòng nguy hiểm. Chủ động phòng ngừa, nâng cao nhận thức chính là “chìa khóa” bảo vệ phụ nữ, gia đình và cộng đồng trước những cạm bẫy mang tên “đường tắt đổi đời”.