Rác mạng và các xu hướng độc hại (Bài 2: Các thần tượng giới trẻ và hậu quả để lại)

Đã có thời gian, một số người sáng tạo nội dung trên mạng xã hội (YouTube, Facebook, TikTok…) nhằm mục đích nổi tiếng mà không từ một thủ đoạn, “chiêu trò” nào có thể nghĩ ra để tăng lượt người theo dõi, thậm chí vi phạm pháp luật, ảnh hưởng xấu đến một bộ phận giới trẻ. Điển hình nhất của trào lưu này là “Khá Bảnh” (Ngô Bá Khá) đã có thời gian trở thành thần tượng của các em học sinh lứa tuổi thanh thiếu niên, mãi đến khi đối tượng bị bắt do vi phạm pháp luật thì các trào lưu này mới lắng xuống. Ngoài Khá Bảnh thì còn một số đối tượng khác ăn theo cũng đã bị xử lý, tuy nhiên sau khi các đối tượng bị xử lý thì một bộ phận khác lại thực hiện chuyển sang các trào lưu “bẩn”, “phản cảm” như: Mê tín dị đoan, khoe các bộ phận nhạy cảm, xúc phạm người nghèo… đã gây nên nhiều tranh cãi trong văn hóa sử dụng mạng xã hội của giới trẻ.

Trong vài năm gần đây, các hành vi trào lưu độc hại có phần giảm tuy nhiên các đối tượng có xu hướng tạo các nội dung phản ánh đời sống, xã hội một cách “dung tục”, thể hiện lối sống và hoạt động của các đối tượng thông qua các video ăn uống “phản cảm”, ngôn từ “tục tĩu” qua đó thu hút một số lượng lớn người xem nhằm mục đích nổi tiếng, nhận quảng cáo từ các nhãn hàng hoặc quảng cáo để bán chính các sản phẩm do mình sản xuất. Đã có không ít các cá nhân đã bị xử lý hình sự do lừa dối khách hàng, trốn thuế, đánh bạc, vi phạm các quy định về kê khai thuế…có thể kể đến các đối tượng như: Quang Linh Vlog (Phạm Quang Linh), Huấn Hoa Hồng (Bùi Xuân Huấn), Khánh Sky (Nguyễn Văn Hợi), Hải Sapa TV (Vũ Hoàng Hải). Điều đó đã cho thấy bản chất sự giàu có và mục đích hoạt động của số đối tượng này. 

Tuy nhiên, vấn đề đáng nói ở đây không phải là các đối tượng đã bị xử lý về hành vi vi phạm pháp luật mà vấn đề nằm ở tác động ở tư tưởng, tâm lý do các nội dung của các đối tượng đã tạo ra tác động xấu đến tâm lý, hành vi của một bộ phận người theo dõi, tác động xấu đến hình ảnh con người Việt Nam, ảnh hưởng đến văn hóa truyền thống bởi các ngôn từ “tục tĩu”, hành vi thiếu chuẩn mực. Chính cách hành xử “vô văn hóa” của các đối tượng đã lan truyền trên mạng xã hội trong suốt thời gian dài chưa bị xóa bỏ triệt để đã tác động đến nhiều đối tượng, trong đó có cả thanh thiếu niên, những đối tượng này nhạy cảm cho rằng hành vi theo dõi được là bình thường và có xu hướng làm theo gây nhiều hậu quả khó lường. Ngoài ra, trên mạng xã hội hiện nay vẫn xuất hiện các nội dung, các bình luận tục tĩu, kích động, phân biệt vùng miền và nhiều các nội dung độc hại khác vẫn đang xuất hiện có thể tác động đến nhiều đối tượng mà chưa có công cụ gỡ bỏ, kiểm duyệt triệt để đang âm thầm tác động đến người dùng.

Đề chủ động phòng ngừa tác hại mặt trái của mạng xã hội cần đến sự chung tay của rất nhiều phía, từ công tác quản lý của các cơ quan quản lý nhà nước đối với các nền tảng mạng xã hội; vai trò phát hiện xử lý của các lực lượng chức năng; vai trò của gia đình không chỉ giáo dục trong hành vi ứng xử, ý thức chấp hành pháp luật của con em mình mà còn phải giám sát xu hướng sử dụng mạng xã hội để tránh các hậu quả không đáng có. Và quan trọng nhất là vai trò của cộng đồng người sử dụng mạng xã hội trong giám sát văn hóa ứng xử, việc chấp hành pháp luật từ đó chung tay lên án các hành vi, biểu hiện sai lệch, tránh tạo ra hoặc hưởng ứng các nội dung độc hại, tiêu cực cũng góp phần tạo nên một xã hội văn minh, hạn chế nội dung độc hại lan truyền trên mạng xã hội./.