Kỳ 2: Phương thức, thủ đoạn “xâm lăng văn hoá”

Các hình thức “xâm lăng văn hoá”

Có thể kể đến các hoạt động “xâm lăng văn hóa” thông qua lợi dụng hoạt động ngoại giao, hợp tác quốc tế công khai trên tất cả các lĩnh vực như: Kinh tế, thương mại, giáo dục - đào tạo, y tế, văn hóa; qua hợp tác trên các lĩnh vực xuất bản, bưu chính viễn thông, báo chí, truyền thông; qua các cuộc hội thảo, tọa đàm quốc tế để truyền tải các giá trị, chuẩn mực đạo đức, văn hóa phương Tây vào trong nước bằng cách tô vẽ những kết quả tiêu biểu, mặt tích cực để đưa ra sự tương phản với tình hình trong nước để kích thích phản biện, đối lập. 

Đặc biệt, với sự phát triển mạnh mẽ của cách mạng khoa học công nghệ để sử dụng truyền thông, Internet, mạng xã hội để thực hiện các chiến dịch truyền thông chống phá với quy mô lớn với nghìn trang web, blog, hàng trăm cơ quan báo, tạp chí, hàng trăm đài phát thanh đặt một số quốc gia có chương trình tiếng Việt để tuyên truyền, tán phát các sản phẩm văn hóa phương Tây. Cùng với các sản phẩm văn hóa phương Tây thì các loại tài liệu phản động, chiến tranh tâm lý, phá hoại tư tưởng cũng được tán phát vào trong nước thông qua nhiều con đường khác nhau. Mỗi năm các cơ quan chức năng đã phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn hàng nghìn trang mạng, tài khoản, hội nhóm, kênh mạng xã hội với hàng triệu bài viết, nội dung cực đoan, độc hại.

Chưa kể đến các hoạt động ngoại giao, viện trợ kinh tế, hỗ trợ phát triển xã hội thông qua các tổ chức phi chính phủ để qua đó đại diện các tổ chức đối lập, cực đoan tiếp xúc với các chính trị gia Mỹ, phương Tây đề nghị gây áp lực đến các vấn đề xã hội, dân chủ, dân tộc, tôn giáo và quyền con người với lí do cần thay đổi, cải cách chính trị để áp dụng cải cách theo hướng đa nguyên, đa đảng, với hệ thống lập pháp, chính trị theo xu hướng phương Tây, thay thế hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa bằng dân chủ tư sản. Các thế lực thù địch thông qua chỉ đạo số đối tượng bất mãn, cơ hội chính trị, các tổ chức, cá nhân phản động trong nước tiếp cận các tầng lớp nhân dân, nhất là giới trí thức, sinh viên, văn nghệ sĩ và một số cán bộ, đảng viên để tuyên truyền, tán phát các tài liệu, ấn phẩm văn hóa phương Tây nhằm “xâm lăng văn hóa” đối với nước ta.

Thủ đoạn “xâm lăng văn hóa”

Để làm “nguyên liệu”, “phụ gia” nhằm kích động, lôi kéo người dân tham gia thực hiện các hoạt động “xâm lăng văn hóa”, kẻ địch đã tìm cách xuyên tạc, thổi phồng, bóp méo sự kiện thực tế diễn ra trong nước hoặc trước những sự việc, hiện tượng diễn ra trong thực tế, chưa có kết luận từ phía cơ quan chức năng, có các khoảng trống thông tin để quy chụp, kết luận, hướng lái theo ý đồ xấu. Chưa kể đến các hoạt động tạo dựng, tán phát thông tin giả, thông tin sai sự thật để làm nhiễu loạn thông tin tạo hoang mang trong xã hội. Triệt để lợi dụng các vấn đề phức tạp, được dư luận quan tâm, khoét sâu vào những hạn chế, thiếu sót trong thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, những suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên, lợi dụng các vụ việc phức tạp xảy ra ở trong nước, đặc biệt là lợi dụng việc xuyên tạc chủ trương của Đảng, Nhà nước về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy để kích động, lôi kéo người dân tham gia thực hiện các hoạt động “xâm lăng văn hóa” đối với nước ta trong bối cảnh dư luận xã hội còn chưa ổn định.

Hoạt động xâm lăng văn hóa còn được thực hiện thông qua các sản phẩm điện ảnh, âm nhạc thông qua việc cài cắm nhiều chi tiết, nội dung sai lệch về lịch sử, bối cảnh xã hội hoặc lan truyền các vấn đề về chính trị, chủ quyền. Điển hình như các bộ phim có hình ảnh bản đồ “Đường lưỡi bò” phi pháp của Trung Quốc đã bị cấm chiếu như: Hướng gió mà đi, Barbie… các bộ phim làm sai lệch về bản chất cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979 như bộ phim Quân đội Vương bài của Trung Quốc và nhiều bộ phim của điện ảnh nước ngoài có nhiều chi tiết xuyên tạc về lịch sử Việt Nam, người lính bộ đội cụ hồ và các cuộc đấu tranh bảo vệ tổ quốc.

Các hoạt động khác tác động đến văn hoá

Ngoài ra còn có các hoạt động xâm lăng do yếu tố khách quan và chủ quan như: Hướng dẫn viên người nước ngoài hoạt động “chui” cố ý thuyết minh sai về lịch sử, bối cảnh chính trị - xã hội của Việt Nam hay chính hướng dẫn viên người Việt Nam thiếu nghiên cứu, thiếu quan điểm lịch sử - chính trị mà hướng dẫn sai lệch cho khách du lịch cũng là các hoạt động trên thực tế đã diễn ra và đã được chấn chính nhắc nhở nhiều lần. Chưa kể đến các hoạt động báo chí, xuất bản sách báo còn nhiều “hạt sạn” phải đình chỉ xuất bản, thu hồi, đính chính do sai lệch về lịch sử gây ra nhiều hệ lụy xấu cho xã hội.

Gần đây nhất trong đề thi Tốt nghiệp THPT năm 2026, cũng có nội dung liên quan đến câu hỏi: “Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam?”. Trước khi nhắc đến vấn đề liên quan đến tác giả, người được cộng đồng mạng cho là có nhiều “tư tưởng lệch lạc” là chủ nhân của tác phẩm có trích dẫn nói trên thì vấn đề tự tôn, tự hào dân tộc khi đặt vấn đề cũng tốn không ít giấy mực. Chúng ta không hề thiếu các danh nhân, thậm chí các danh nhân này đã đóng góp cho quá trình phát triển của cả dân tộc điển hình như: Dương Đình Nghệ; Trần Hưng Đạo; Nguyễn Trãi; Nguyễn Huệ; Nguyễn Tất Thành, Võ Nguyên Giáp, Trần Đại Nghĩa, Lương Định Của, Lê Duẩn… những con người này và rất nhiều người khác đã sống và cống hiến bằng chính lý tưởng, khát vọng với tầm vóc thời đại gắn với vận mệnh của dân tộc có ý nghĩa hơn nhiều là so sánh với một ai đó.

Vấn đề hiện tại là giới trẻ hiểu và biết về văn hóa nước ngoài, bị ảnh hưởng bởi văn hóa nước ngoài nhiều hơn là văn hóa của nước mình. Đây cũng là tác hại ban đầu của hoạt động “xâm lăng văn hóa” nếu không chủ động nhận diện, phòng ngừa kịp thời sẽ gây ra hậu quả khôn lường. Cùng với đó là vừa phòng ngừa, vừa đấu tranh làm thất bại hoạt động “xâm lăng văn hóa” để đất nước có thể phát triển bền vững, trường tồn là yêu cầu mang tính cấp thiết trong giai đoạn hiện nay.