Rác mạng và các xu hướng độc hại (Bài 1: Mặt trái của các thông tin trên mạng xã hội)

Những năm vừa qua, sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng mạng xã hội đã thay cách tiếp cận thông tin của đại đa số người dân, trong số đó người trẻ thay đổi nhiều nhất với xu hướng giảm hoặc không theo dõi các phương tiện thông tin đại chúng truyền thống (tivi, báo điện tử, báo in) mà chuyển sang theo dõi thông tin cập nhật trên mạng xã hội với các dạng video ngắn, tin ngắn, tóm tắt tiêu điểm được đăng tải bởi một số trang, kênh tương tác lớn cùng nhiều nội dung giải trí.

Chính thói quen sử dụng mạng xã hội làm kênh giải trí của giới trẻ khiến cho các nội dung tiếp nhận được mang tính chất xu hướng, ít thông tin về các nội dung kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội đặc biệt là thông tin từ các nguồn chính thống từ các cơ quan như: Truyền hình quốc gia, cơ quan ngôn luận của các cơ quan Đảng, Nhà nước… khiến các đối tượng này bị rỗng các thông tin cần thiết phục vụ học tập, sinh hoạt và công việc.

Ngoài việc thiếu các thông tin cần thiết, thì giới trẻ hiện nay bị ảnh hưởng bởi không ít các trào lưu “phản cảm”, “độc hại”, đặc biệt bị ảnh hưởng bởi các thông tin giả, thông tin sai sự thật, thông tin chống Đảng, Nhà nước được các thế lực thù địch, đối tượng phản động đẩy lên có chủ đích trên không gian mạng gây nhiễu loạn thông tin và nhằm mục đích chống, phá. Hàng năm các lực lượng chức năng đã gỡ bỏ hàng chục nghìn tài khoản và hàng triệu nội dung độc hại, sai sự thật. 

Tính riêng năm 2026, trên địa bàn tỉnh Lai Châu các lực lượng chức năng trên toàn tỉnh đã phát hiện xử lý 35 vụ, xử lý hành chính nhiều đối tượng về các hành vi đăng tải nội dung sai sự thật. Trong đó có cả các đối tượng đã bị khởi tố do lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích tổ chức, cá nhân phần nào đã cho thấy tác động của các thông tin độc hại trên không gian mạng

Tác hại của các trào lưu phản cảm trên không gian mạng đã không ít lần được các phương tiện đại chúng cảnh báo đã phần nào đã giảm bớt và cộng đồng mạng đã có ý thức hơn đối với các trào lưu này. Tuy nhiên, đối với các loại thông tin độc hại nhằm chống Đảng, Nhà nước trên không gian mạng thì phần nhiều mọi người chưa ý thức được, bởi lẽ các loại thông tin này được dàn dựng hết sức công phu, ngụy trang dưới nhiều hình thức, phổ biến nhất là cắt ghép với thông tin thật, sự kiện đang diễn ra; vụ việc, sự kiện chưa có thông tin chính thống công bố… sau đó các trang, kênh, tài khoản cá nhân này dẫn dắt người đọc vào các suy diễn chủ quan, nếu người đọc không có thói quen kiểm chứng thông tin rất dễ trở thành nạn nhân cho loại tin này. 

Đã có nhiều người vô tình chia sẻ, lan truyền, bình luận tiêu cực vào các nội dung tin giả, tin sai sự thật đã bị các cơ quan chức năng xử lý nhưng đây mới là hậu quả ban đầu của các loại thông tin chống Đảng, Nhà nước trên không gian mạng. Thực tế âm mưu của các loại thông tin này còn nguy hiểm hơn rất nhiều lần khi không giang mạng xã hội giờ đây đã trở thành công cụ để các loại đối tượng phát động một loại hình chống phá chính quyền mới mang tên “Chiến tranh thông tin”. Những bài học về các thế lực thù địch thông qua mạng xã hội để kích động biểu tình, bạo loạn, cách mạng màu đã xảy ra ở nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới vẫn còn đó là yêu cầu mỗi người khi tham gia mạng xã hội phải có thói quen kiểm chứng lại thông tin trước khi có bất cứ hành động, cảm xúc nào trước những thông tin theo dõi được trên mạng xã hội. Đây là trách nhiệm và nghĩa vụ của mọi người dân để bảo vệ quyền, lợi ích của cá nhân, của xã hội khi tham gia sử dụng mạng xã hội trong tình hình hiện nay.

Để hạn chế những hệ quả tiêu cực từ mạng xã hội rất cần thiết có sự vào cuộc từ nhiều phía. Từ phía gia đình, nhà trường trong quản lý con em mình sử dụng mạng xã hội, vai trò của cộng đồng xây dựng môi trường lành mạnh, an toàn cũng như vai trò quản lý của các cơ quan chức năng trong tạo các hành lang pháp lý quản lý chặt chẽ các nền tảng mạng xã hội. Nhưng quan trọng nhất là thái độ tích cực, vai trò của những người sử dụng mạng xã hội trong việc nâng cao nhận thức, kỹ năng khi sử dụng mạng xã hội để tạo ra môi trường lành mạnh, an toàn để đẩy lùi các mặt trái của mạng xã hội mang lại./.

Ảnh: Các Giang hồ mạng đời đầu đã bị các cơ quan chức năng xử lý.