Văn hoá và hội nhập (Kỳ 2: Phòng ngừa, đấu tranh với hoạt động xâm lăng văn hoá)

Đối với các hoạt động xâm lăng văn hoá hiện tại được thông qua nhiều hình thức, nhiều con đường phổ biến nhất là thông qua mạng xã hội với các chiến dịch truyền thông, chiến dịch phá hoại tư tưởng của các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị với hàng nghìn trang web, blog, hàng trăm cơ quan báo, tạp chí, hàng trăm đài phát thanh đặt một số quốc gia có chương trình tiếng Việt để tuyên truyền các sản phẩm văn hóa phương Tây. Cùng với các sản phẩm văn hóa phương Tây thì các loại tài liệu phản động, chiến tranh tâm lý, phá hoại tư tưởng cũng được tán phát vào trong nước thông qua nhiều con đường khác nhau. Hàng năm các lực lượng chức năng đã tổ chức đấu tranh, bóc gỡ, ngăn chặn hàng triệu bài viết và các nội dung ấn phẩm độc hại.

Ngoài ra, hoạt động xâm lăng văn hoá còn được nguỵ trang thông qua các ấn phẩm bản đồ in hình đường lưỡi bò phi pháp, các tác phẩm văn học, âm nhạc, điện ảnh chứa đựng yếu tố sai lệch về lịch sử, chính trị, xã hội nhằm gây nên sự sai lệch về nhận thức của người theo dõi. Thông qua mạng xã hội, những bộ phim, ca khúc, tác phẩm văn học, các video clip ngắn, các chương trình quảng cáo đem theo thói quen, suy nghĩ, phong tục, tập quán, giá trị ngoại lại và các thông tin sai sự thật đã âm thầm tác động đến nhận thức, tình cảm, thói quen, hành vi, suy nghĩ của người tham gia mạng xã hội. Cùng với hoạt động của các loại đối tượng trên không gian mạng thì các hoạt động khác trên thực tế rất khó nhận biết nếu chúng ta không cảnh giác sẽ dễ bị tác động bởi các thông tin thường xuyên được tiếp vận và có xu hướng xem nhẹ hoặc quay lưng lại với truyền thống và những giá trị tốt đẹp của dân tộc; hình thành tư tưởng chống đối, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.

Phát triển văn hoá là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng được xác định vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, văn hoá không đứng ngoài dòng chảy phát triển mà trở thành sức mạnh nội sinh, nền tảng tinh thần và nguồn lực quan trọng cho tăng trưởng bền vững. Nhận thức được tầm quan trọng của văn hoá, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW, ngày 07/01/2026 về phát triển văn hoá Việt Nam. Đến ngày 24/4/2026, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam; trong đó quy định ngày 24 tháng 11 hằng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương. Cùng với việc ban hành các văn bản pháp luật các công tác phát triển văn hoá cũng được triển khai mạnh mẽ ở các cấp, các ngành và các địa phương.

Giải pháp bền vững để phòng ngừa, đấu tranh với hoạt động xâm lăng văn hoá chính là tăng cường giáo dục lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc, truyền thống và lịch sử dân tộc, ý thức trách nhiệm xã hội cho các tầng lớp nhân dân, nhất là thanh niên vừa là mục tiêu, vừa là giải pháp hết sức quan trọng để ngăn ngừa tác động của những âm mưu, thủ đoạn “xâm lăng văn hóa”; tạo “sức đề kháng”, sự “miễn dịch” trong các tầng lớp nhân dân trước mưu đồ chống phá của các thế lực thù địch. Chủ động trong công tác tuyên truyền, giáo dục, nhất là tôn vinh cái đúng, cái tốt đẹp, tích cực, cao thượng; nhân rộng các giá trị cao đẹp, nhân ái, nhân văn trong truyền thống văn hóa hàng nghìn năm của dân tộc Việt Nam; tích cực gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống với tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại; ngăn chặn có hiệu quả sự xuống cấp về đạo đức, lối sống, đẩy lùi tiêu cực, tệ nạn xã hội trong điều kiện kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế hiện nay.

Trong công tác đấu tranh cần hoàn thiện cơ chế, chính sách ngăn ngừa “xâm lăng văn hóa”. Trong đó các cơ quan quản lý nhà nước cần sớm nghiên cứu, đề xuất, xây dựng, ban hành các quy định về tổ chức hoạt động kinh doanh của mạng xã hội; quy định về kiểm soát đăng tải nội dung thông tin trên mạng xã hội của tập thể, cá nhân, nhất là quy định về khai báo thông tin cá nhân khi tham gia mạng xã hội, quy chuẩn, tiêu chuẩn về nội dung được đăng tải trên internet, mạng xã hội để phù hợp với chuẩn mực, giá trị văn hóa của con người Việt Nam. Từ đó, các tổ chức, cá nhân có cơ sở pháp lý minh bạch, rõ ràng, bình đẳng và dân chủ trong xây dựng, tổ chức hoạt động, kiểm soát thông tin trên mạng xã hội. Đồng thời, có chế tài nghiêm khắc để xử phạt các tổ chức, cá nhân vi phạm, trong đó cần khóa tài khoản, cấm kinh doanh khi vi phạm có hệ thống, có mục đích. Hoàn thiện các quy định trong xử lý các trường hợp đăng tải thông tin sai lệch, sai sự thật, vi phạm các tiêu chuẩn cộng đồng, các nội dung không phù hợp với chuẩn mực, giá trị văn hóa.

Quan trọng trong đó là cộng đồng xã hội giữ vừa vai trò là lực lượng trưc tiếp thụ hưởng sự phát triển văn hoá vừa là chủ thể giám sát, phản biện, bài trừ các nội dung độc hại, các hành vi đi ngược lại văn hoá truyền thống của dân tộc ra khỏi đời sống; cũng như chung tay ủng hộ những sản phẩm, bản sắc văn hoá tốt đẹp để những sản phẩm truyền thống có chỗ đứng trong đời sống và thực sự trở thành nền tảng vững chắc, sức mạnh nội sinh của dân tộc và hệ điều tiết cho phát triển nhanh, bền vững đất nước, hướng đến mục tiêu 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập Nước; khẳng định vị thế, tầm vóc nền văn hoá Việt Nam xứng tầm một quốc gia phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa, có truyền thống văn hoá, văn hiến lâu đời, đóng góp xứng đáng vào dòng chảy văn minh nhân loại./.